Татьяна Соломатина – Коммуна, студенческий роман. Москва, Яуза-пресс/Эксмо, 2011, 512 с.
(Tatyana Solomatina – Kommuna, studencheskiy roman. Moskva, Yauza-press/Eksmo, 2011, 512 str.)
Забавный и грустный, едкий и пронзительный роман Татьяны Соломатиной о "поколении подъездов", о поэзии дружбы и прозе любви. О мудрых котах и глупых людях. Ода юности. Поэма студенчеству. И, конечно, все это "делалось в Одессе"!
"Кем бы он ни был, этот Ответственный Квартиросъемщик... Он пошел на смелый эксперимент, заявив: "Да будет Свет!" И стало многолюдно..." Многолюдно, сумбурно, весело, как перед главным корпусом Одесского медина во время большого перерыва между второй и третьей парой. Многолюдно, как в коммунальной квартире, где не скрыться в своей отдельной комнате ни от веселого дворника Владимира, ни от Вечного Жида, ни от "падлы Нельки", ни от чокнутой преферансистки и ее семейки, ни от Тигра, свалившегося героине буквально с небес на голову...
In het begin heb erg moeten wennen aan de stijl die Solomatina in Kommuna gebruikt. Hoewel Kommuna een roman over het studentenleven is, is de schrijfster zelf wel erg nadrukkelijk aanwezig. Ze doorspekt de roman niet alleen met opmerkingen als: "Beste lezer, weet u nog hoe het was toen u zelf jong was", maar ook spreekt ze de jongere lezers rechtstreeks aan door de bijzonderheden van de laatste jaren van de Sovjet-Unie uit te leggen. Dat laatste is voor de jongere lezer op zich belangrijk, maar ook op te zoeken op internet. Het houdt het verhaal nogal op, al die tussenwerpsels, die soms bladzijdeslang doorgaan.
Ik heb verschillende keren overwogen het boek weg te leggen, juist omdat die mevrouw zo waanzinnig irritant aanwezig was. En toch is er iets in deze roman dat me dwong verder te lezen. Dat is in de eerste plaats het feit dat de schrijfster ondanks alles toch goed weet te appelleren aan de nostalgische gevoelens die je als lezer over je eigen jeugd en studententijd koestert - ook al studeerde je in een ander land en later dan de hoofdpersoon in deze roman.
Daarnaast sprak de locatie me aan – de roman speelt in die bijzondere stad, Odessa. Ik ben er nooit geweest, maar zou er graag nog eens naartoe gaan, om zelf de Potjemkintrappen die Sergey Eisentein beroemd heeft gemaakt af te lopen. Welnu: in deze roman komen ze verschillende keren voor.
Ook de hoofdstukken waarin Solomatina het leven in de communale woning waar de hoofdpersoon woont beschrijft vond ik onderhoudend. Op zich vind je in de hele voormalige Sovjet-Unie communale woningen, maar in Odessa is de bevolking van die communale woningen wel heel bont. Solomatina beschrijft die wereld heel zintuiglijk: de geur, het licht of het gebrek daaraan, het geluid – echt alsof je over de schouder van de hoofdpersoon meekijkt. Dat is mooi gedaan.
Uiteindelijk ben ik blij dat ik Kommuna heb uitgelezen. Hoewel ik tijdens het lezen voortdurend het gevoel had dat ik in een chicklit-roman terecht was gekomen, werd op het einde duidelijk dat dit niet het geval was. Want dat zou, is mijn vooroordeel, niet slecht zijn afgelopen. Geen meesterwerk helaas, maar uiteindelijk ben ik wel blij dat ik het gelezen heb.
Tatyana Solomatina (Russisch)
flickr
Posts tonen met het label Rusland. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Rusland. Alle posts tonen
zondag 4 november 2012
zaterdag 15 september 2012
Eduard Kochergin | Christened With Crosses
Eduard Kochergin – Christened With Crosses: Notes taken on my knees. London, Glagoslav Publications, 2012, 226 pagina's. 2009 (1, Rusland).
Oorspronkelijke Russische titel: Крещенные крестами: записки на коленах, vertaald door Simon Patterson en Nina Chordas.
Orphaned when his parents are taken away as "enemies of the people", young Stepanych finds himself a ward of the Soviet state. He is miraculously rescued from a government orphanage in Nazi-besieged Leningrad, only to be placed in another children's institution in Siberia–a place of Dickensian attributes, where the leaders earn nicknames like Toad and Screwface, and where the young inmates are able to live their own lives only in secret, by night. Desperately longing for his native city and his Polish mother, Bronya, Stepanych flees the orphanage soon after the end of World War II.
This prizewinning memoir is the unforgettable story of a young boy’s dangerous, adventure-filled westbound journey along the railways of postwar Russia. Whether befriending a blind runaway, falling in with a gang of train burglars, witnessing an ancient beer-brewing ritual in a northern Russian village, learning the craft of fire-building from a Siberian hashish smuggler, or mastering the art of tattooing from a former Japanese War prisoner, Stepanych exhibits the resourcefulness and inner strength that allow him to triumph over peril and hardship. Most of all, this future artist hones the observant eye that will later enable him to vividly recount for his readers the several years of his long, obstacle-filled journey home.
Eduard Kochergin, geboren in de Sovjet-Unie in 1937, is een beroemde decorontwerper, die een groot gedeelte van zijn jeugd in kindertehuizen van de staat heeft doorgebracht. Hij kwam daar terecht nadat eerst zijn vader, een Rus, en later ook zijn moeder, een Poolse, werden gearresteerd. Kochergin kan zich alleen zijn moeder herinneren.
In Christened With Crosses beschrijft Kochergin dat wat hij zich herinnert van zijn jeugd: de idyllische tijd met zijn moeder, waarin hij alleen Pools leert spreken, zijn jaren in verschillende kindertehuizen van de staat en de lange reis vanuit Siberië naar het westen, met alle gevaren van dien. Het boek sluit af met de hereniging van Stepanych, Kochergins bijnaam in de kindertehuizen, met Bronya, zijn moeder, nota bene in het hoofdkwartier van de NKVD, in de Admiraliteit in de stad die toen Leningrad heette.
Verwacht van Christened With Crosses geen mooi aan elkaar geregen streng opgepoetste herinneringen. Kochergin springt van herinnering naar herinnering, de ene nog schrijnender dan de andere. De ondertitel van het boek, Notes taken on my knees kondigt dat al aan. Het resultaat is een fragmentarische verzameling herinneringen, waaruit, vind ik, toch een samenhangend beeld ontstaat van een intrigerend fenomeen: de bezprizorniki. Dit zijn kinderen die zonder toezicht van hun ouders opgroeien, vaak op straat, omdat hun ouders tijdens de Burgeroorlog of de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen, zoals in het geval van Kochergin, verdwenen zijn.
Volgens de achterflap beschrijft Kochergin Dickens-achtige taferelen in de kindertehuizen in de Sovjet-Unie tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Omdat ik nooit iets heb gelezen van Dickens, kan ik dat niet bevestigen. Het is echter wel een ontluisterend en treurigmakend beeld dat Kochergin schetst van de kindertehuizen waarin Stepanych verblijft. Onderweg ontmoet Stepanych andere bezprizorniki en zowel welwillende als kwaadwillende volwassenen. Als je uitgaat van de totale greep van Stalins systeem op het leven van de burger is het een wonder dat Stepanych überhaupt aankomt in Leningrad, zonder ergens voorgoed te worden opgesloten.
Het onderwerp van Christened With Crosses greep me direct. De fragmentarische structuur werkte goed voor mij. Kochergin vertelt zijn verhaal over vastberaden volharding, hoe klein je kansen ook lijken, boeiend. Ik wist verder weinig van de bezprizorniki in de beschreven periode, direct na de Tweede Wereldoorlog, en dat maakt dat ik dit boek met bijzonder veel plezier heb gelezen. Kochergin won voor deze roman de National Beststeller Prize 2010.
Eén minpunt: er staat zoveel jargon in het boek, dat ik het erg jammer vind dat ik het boek in het Engels heb gelezen, en niet in het Russisch.
flickr
Oorspronkelijke Russische titel: Крещенные крестами: записки на коленах, vertaald door Simon Patterson en Nina Chordas.
Orphaned when his parents are taken away as "enemies of the people", young Stepanych finds himself a ward of the Soviet state. He is miraculously rescued from a government orphanage in Nazi-besieged Leningrad, only to be placed in another children's institution in Siberia–a place of Dickensian attributes, where the leaders earn nicknames like Toad and Screwface, and where the young inmates are able to live their own lives only in secret, by night. Desperately longing for his native city and his Polish mother, Bronya, Stepanych flees the orphanage soon after the end of World War II.
This prizewinning memoir is the unforgettable story of a young boy’s dangerous, adventure-filled westbound journey along the railways of postwar Russia. Whether befriending a blind runaway, falling in with a gang of train burglars, witnessing an ancient beer-brewing ritual in a northern Russian village, learning the craft of fire-building from a Siberian hashish smuggler, or mastering the art of tattooing from a former Japanese War prisoner, Stepanych exhibits the resourcefulness and inner strength that allow him to triumph over peril and hardship. Most of all, this future artist hones the observant eye that will later enable him to vividly recount for his readers the several years of his long, obstacle-filled journey home.
Eduard Kochergin, geboren in de Sovjet-Unie in 1937, is een beroemde decorontwerper, die een groot gedeelte van zijn jeugd in kindertehuizen van de staat heeft doorgebracht. Hij kwam daar terecht nadat eerst zijn vader, een Rus, en later ook zijn moeder, een Poolse, werden gearresteerd. Kochergin kan zich alleen zijn moeder herinneren.
In Christened With Crosses beschrijft Kochergin dat wat hij zich herinnert van zijn jeugd: de idyllische tijd met zijn moeder, waarin hij alleen Pools leert spreken, zijn jaren in verschillende kindertehuizen van de staat en de lange reis vanuit Siberië naar het westen, met alle gevaren van dien. Het boek sluit af met de hereniging van Stepanych, Kochergins bijnaam in de kindertehuizen, met Bronya, zijn moeder, nota bene in het hoofdkwartier van de NKVD, in de Admiraliteit in de stad die toen Leningrad heette.
Verwacht van Christened With Crosses geen mooi aan elkaar geregen streng opgepoetste herinneringen. Kochergin springt van herinnering naar herinnering, de ene nog schrijnender dan de andere. De ondertitel van het boek, Notes taken on my knees kondigt dat al aan. Het resultaat is een fragmentarische verzameling herinneringen, waaruit, vind ik, toch een samenhangend beeld ontstaat van een intrigerend fenomeen: de bezprizorniki. Dit zijn kinderen die zonder toezicht van hun ouders opgroeien, vaak op straat, omdat hun ouders tijdens de Burgeroorlog of de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen, zoals in het geval van Kochergin, verdwenen zijn.
Volgens de achterflap beschrijft Kochergin Dickens-achtige taferelen in de kindertehuizen in de Sovjet-Unie tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Omdat ik nooit iets heb gelezen van Dickens, kan ik dat niet bevestigen. Het is echter wel een ontluisterend en treurigmakend beeld dat Kochergin schetst van de kindertehuizen waarin Stepanych verblijft. Onderweg ontmoet Stepanych andere bezprizorniki en zowel welwillende als kwaadwillende volwassenen. Als je uitgaat van de totale greep van Stalins systeem op het leven van de burger is het een wonder dat Stepanych überhaupt aankomt in Leningrad, zonder ergens voorgoed te worden opgesloten.
Het onderwerp van Christened With Crosses greep me direct. De fragmentarische structuur werkte goed voor mij. Kochergin vertelt zijn verhaal over vastberaden volharding, hoe klein je kansen ook lijken, boeiend. Ik wist verder weinig van de bezprizorniki in de beschreven periode, direct na de Tweede Wereldoorlog, en dat maakt dat ik dit boek met bijzonder veel plezier heb gelezen. Kochergin won voor deze roman de National Beststeller Prize 2010.
Eén minpunt: er staat zoveel jargon in het boek, dat ik het erg jammer vind dat ik het boek in het Engels heb gelezen, en niet in het Russisch.
flickr
vrijdag 7 september 2012
Илья Бояшов | Кто не знает братца Кролика!
Илья Бояшов - Кто не знает братца Кролика!: Петербургская быль. Москва/Санкт-Петербург, Лимбус Пресс, 205 стр.
(Ilya Boyashov - Kto ne znaet bratca Krolika!: Peterburgskaya byl'. Moskva/Sankt-Peterburg, Limbus Press, 205 str.)
Бывают в истории моменты, когда грань между действительностью и фантастикой стирается, а в жизнь ничем не примечательных людей начинает прорываться ветер с той стороны реальности. Таким моментом было в России начало девяностых годов.
И кому как не Илье Бояшову - признанному мастеру философской притчи, легкой истории как бы о жизни, а как бы и о чем-то большем ("Путь Мури", "Армада", "Танкист, или "Белый тигр""), - писать об этом страшном и веселом времени?
Kto ne znaet bratca Krolika! is niet vertaald in het Nederlands. De titel betekent zoveel als 'Wie kent broer Konijn niet!'. Dat klinkt in Nederlandse oren lolliger dan het door de auteur bedoeld is, denk ik. Ongewild kondigt het toch wel een beetje aan dat deze roman weliswaar een serieus thema behandelt, maar dan op een wat lichtvoetige toon.
Het onderwerp is als volgt: een leraar van bijna middelbare leeftijd, Denis, – wellicht gebaseerd op de auteur zelf – raakt begin jaren '90 zijn baan in het onderwijs kwijt en moet op zoek naar andere bronnen van inkomsten. Hij woont in één huis met zijn moeder – die veel weg is – en zijn boertje en wil eigenlijk schrijver worden. Daartoe bezoekt hij wel literaire cafés, waar men uit eigen werk voordraagt, maar brood op de plank brengt deze onderneming niet.
Dan dient 'broer Konijn' (Krolik) zich aan. Krolik verdient op niet geheel eerlijke wijze, zo wordt gesuggereerd, zijn geld en hij biedt Denis een deal aan. Dat het uiteindelijk niets wordt met die deal, mag niet verbazen. We zijn dan echter wel 200 bladzijden vol hilarische situaties, die zich veelal alleen maar in die rare jaren 1990 in Rusland konden voordoen, verder.
Ik moest regelmatig denken aan de verhalen van Nikolay Gogol over Sint-Petersburg, waarin het vreemde, het magische van die stad wordt benadrukt. Boyashov doet dat ook, maar hij beschrijft het Sint-Petersburg van de wilde jaren '90. Een wereld van verschil, maar niet minder boeiend voor de lezer – zeker als je in die jaren in de stad hebt verbleven.
Typerend voor Boyashov: hij beschrijft een scene waarbij Krolik met zijn entourage en Denis met prostituees in een sauna zitten, pareren die dames de niet al te snuggere opmerkingen van de heren met citaten van Ploutarchos. Het vermakelijkst vond ik toch de personages die ronddwalen in de kelders waar de literaire cafés worden gehouden. Onderlinge nijd, opwinding over de gedeclameerde woorden – heerlijk!
Kto ne znaet bratca Krolika! is een onderhoudend, grappig boekje over een moeilijke periode in de moderne Russische geschiedenis. Tegelijkertijd behandelt het een belangrijke vraag: tot hoever kun je je grenzen verleggen om geld te verdienen?
Илья Бояшов | Танкист, или "Белый тигр"
Илья Бояшов | Конунг
Илья Бояшов | Путь Мури
flickr
(Ilya Boyashov - Kto ne znaet bratca Krolika!: Peterburgskaya byl'. Moskva/Sankt-Peterburg, Limbus Press, 205 str.)
Бывают в истории моменты, когда грань между действительностью и фантастикой стирается, а в жизнь ничем не примечательных людей начинает прорываться ветер с той стороны реальности. Таким моментом было в России начало девяностых годов.
И кому как не Илье Бояшову - признанному мастеру философской притчи, легкой истории как бы о жизни, а как бы и о чем-то большем ("Путь Мури", "Армада", "Танкист, или "Белый тигр""), - писать об этом страшном и веселом времени?
Kto ne znaet bratca Krolika! is niet vertaald in het Nederlands. De titel betekent zoveel als 'Wie kent broer Konijn niet!'. Dat klinkt in Nederlandse oren lolliger dan het door de auteur bedoeld is, denk ik. Ongewild kondigt het toch wel een beetje aan dat deze roman weliswaar een serieus thema behandelt, maar dan op een wat lichtvoetige toon.
Het onderwerp is als volgt: een leraar van bijna middelbare leeftijd, Denis, – wellicht gebaseerd op de auteur zelf – raakt begin jaren '90 zijn baan in het onderwijs kwijt en moet op zoek naar andere bronnen van inkomsten. Hij woont in één huis met zijn moeder – die veel weg is – en zijn boertje en wil eigenlijk schrijver worden. Daartoe bezoekt hij wel literaire cafés, waar men uit eigen werk voordraagt, maar brood op de plank brengt deze onderneming niet.
Dan dient 'broer Konijn' (Krolik) zich aan. Krolik verdient op niet geheel eerlijke wijze, zo wordt gesuggereerd, zijn geld en hij biedt Denis een deal aan. Dat het uiteindelijk niets wordt met die deal, mag niet verbazen. We zijn dan echter wel 200 bladzijden vol hilarische situaties, die zich veelal alleen maar in die rare jaren 1990 in Rusland konden voordoen, verder.
Ik moest regelmatig denken aan de verhalen van Nikolay Gogol over Sint-Petersburg, waarin het vreemde, het magische van die stad wordt benadrukt. Boyashov doet dat ook, maar hij beschrijft het Sint-Petersburg van de wilde jaren '90. Een wereld van verschil, maar niet minder boeiend voor de lezer – zeker als je in die jaren in de stad hebt verbleven.
Typerend voor Boyashov: hij beschrijft een scene waarbij Krolik met zijn entourage en Denis met prostituees in een sauna zitten, pareren die dames de niet al te snuggere opmerkingen van de heren met citaten van Ploutarchos. Het vermakelijkst vond ik toch de personages die ronddwalen in de kelders waar de literaire cafés worden gehouden. Onderlinge nijd, opwinding over de gedeclameerde woorden – heerlijk!
Kto ne znaet bratca Krolika! is een onderhoudend, grappig boekje over een moeilijke periode in de moderne Russische geschiedenis. Tegelijkertijd behandelt het een belangrijke vraag: tot hoever kun je je grenzen verleggen om geld te verdienen?
Илья Бояшов | Танкист, или "Белый тигр"
Илья Бояшов | Конунг
Илья Бояшов | Путь Мури
flickr
zondag 19 augustus 2012
Екатерина Завершнева | Высотка
Екатерина Завершнева - Высотка. Москва, Время, 2012, 619 страниц.
(Ekaterina Zavershneva - Vysotka. Moskva, Vremya, 2012, 619 stranic.)
«Высотка» – это настоящий студенческий универсум начала девяностых. В нем есть Москва и Ленгоры, знаменитое высотное здание МГУ, зачеты, экзамены, разговоры на подоконниках, дневники и письма, много музыки, солнца и путешествий налегке. Главные герои «Высотки» интересны и важны себе и друг другу, серьезны и уязвимы так, как бывает только в юности. И все же в романе Екатерины Завершневой главное остается между строк. Это не сюжет, не подробности и даже не характеры, но сам воздух того времени. И, наверное, свобода, о которой так много говорят герои романа, не замечая, что они бессовестно, бесповоротно счастливы, и что этого счастья теперь ничто не сможет отменить…
Ineens was daar deze zomer een grote verrassing: een alumnus van de Moskouse Staatsuniversiteit, een mij onbekende Russische schrijfster, heeft een roman geschreven die aan het einde van de jaren 1980, begin jaren 1990 speelt, over een studente van diezelfde Moskouse Staatsuniversiteit. Ik heb zelf, midden jaren 1990, een aantal maanden doorgebracht aan die universiteit. Een roman waar je als lezer met zulke hooggespannen verwachtingen aan begint, kan alleen maar tegenvallen. Toch?
Daar was ik in ieder geval wel bang voor toen ik deze roman begon te lezen. Gelukkig viel het alleszins mee. In de eerste plaats was er natuurlijk in de eerste hoofdstukken al het feest der herkenning, als de schrijfster karakteristieke details van de MSU-campus en vooral het hoofdgebouw beschrijft. Heb je in dat gebouw gewoond, dan heb je je hart voor eeuwig verpand aan die magische plaats. Juiste dat magische karakter van het gebouw en de invloed die het op zijn bewoners heeft weet Zavershneva heel goed te vangen in het beeld dat ze van het gebouw en zijn omgeving schetst.
Geschreven vanuit de ik-persoon neemt de schrijfster de lezer mee op het pad naar volwassenheid van de hoofdpersoon, in die betoverende wereld van de beste universiteit van toen nog de Sovjet-Unie. Als je je als jong meisje uit de provincie in het studentenleven stort, hoort daar niet alleen de ontdekking van de 'wetenschap' bij, maar natuurlijk ook het opzetten van vriendschapsbanden voor het leven en het ontdekken van de liefde.
Specifiek voor de tijd die Zavershneva beschrijft is de zorg om het overleven op zich, omdat het leven in de Sovjet-Unie in zijn nadagen gekenmerkt wordt door geldontwaarding, onzekerheid, gebrek aan producten en – uiteindelijk – het verdwijnen van het land waarin je bent opgegroeid. Die omstandigheden zorgen ervoor dat je als tiener versneld volwassen wordt, of je dat nu wilt of niet.
Zavershneva heeft dit proces onderhoudend beschreven. Ze gebruikt daarbij allerlei literaire vormen, van de 'gewone' romanvorm tot regelmatig terugkerende gedichten, maar er is ook een hoofdstuk dat als toneelstuk is geschreven. Persoonlijk vind ik dat die wisselende literaire vormen de leesbaarheid van de roman niet altijd even veel bevorderen.
Toch is Vysotka (in het Nederlands: De wolkenkrabber) een geslaagde roman. De personages zijn geloofwaardig, en je kunt je daardoor gemakkelijk met hen en hun worsteling met het volwassen worden identificeren. Het was moeilijk om het boek weg te leggen, en toen ik het op een van de heetste dagen van het jaar uitlas, was ik zelfs een beetje bedroefd, omdat het genot van het lezen voorbij was en ik voor de tweede keer afscheid moest nemen van dat magische gebouw. Een mooi boek!
flickr
(Ekaterina Zavershneva - Vysotka. Moskva, Vremya, 2012, 619 stranic.)
«Высотка» – это настоящий студенческий универсум начала девяностых. В нем есть Москва и Ленгоры, знаменитое высотное здание МГУ, зачеты, экзамены, разговоры на подоконниках, дневники и письма, много музыки, солнца и путешествий налегке. Главные герои «Высотки» интересны и важны себе и друг другу, серьезны и уязвимы так, как бывает только в юности. И все же в романе Екатерины Завершневой главное остается между строк. Это не сюжет, не подробности и даже не характеры, но сам воздух того времени. И, наверное, свобода, о которой так много говорят герои романа, не замечая, что они бессовестно, бесповоротно счастливы, и что этого счастья теперь ничто не сможет отменить…
Ineens was daar deze zomer een grote verrassing: een alumnus van de Moskouse Staatsuniversiteit, een mij onbekende Russische schrijfster, heeft een roman geschreven die aan het einde van de jaren 1980, begin jaren 1990 speelt, over een studente van diezelfde Moskouse Staatsuniversiteit. Ik heb zelf, midden jaren 1990, een aantal maanden doorgebracht aan die universiteit. Een roman waar je als lezer met zulke hooggespannen verwachtingen aan begint, kan alleen maar tegenvallen. Toch?
Daar was ik in ieder geval wel bang voor toen ik deze roman begon te lezen. Gelukkig viel het alleszins mee. In de eerste plaats was er natuurlijk in de eerste hoofdstukken al het feest der herkenning, als de schrijfster karakteristieke details van de MSU-campus en vooral het hoofdgebouw beschrijft. Heb je in dat gebouw gewoond, dan heb je je hart voor eeuwig verpand aan die magische plaats. Juiste dat magische karakter van het gebouw en de invloed die het op zijn bewoners heeft weet Zavershneva heel goed te vangen in het beeld dat ze van het gebouw en zijn omgeving schetst.
Geschreven vanuit de ik-persoon neemt de schrijfster de lezer mee op het pad naar volwassenheid van de hoofdpersoon, in die betoverende wereld van de beste universiteit van toen nog de Sovjet-Unie. Als je je als jong meisje uit de provincie in het studentenleven stort, hoort daar niet alleen de ontdekking van de 'wetenschap' bij, maar natuurlijk ook het opzetten van vriendschapsbanden voor het leven en het ontdekken van de liefde.
Specifiek voor de tijd die Zavershneva beschrijft is de zorg om het overleven op zich, omdat het leven in de Sovjet-Unie in zijn nadagen gekenmerkt wordt door geldontwaarding, onzekerheid, gebrek aan producten en – uiteindelijk – het verdwijnen van het land waarin je bent opgegroeid. Die omstandigheden zorgen ervoor dat je als tiener versneld volwassen wordt, of je dat nu wilt of niet.
Zavershneva heeft dit proces onderhoudend beschreven. Ze gebruikt daarbij allerlei literaire vormen, van de 'gewone' romanvorm tot regelmatig terugkerende gedichten, maar er is ook een hoofdstuk dat als toneelstuk is geschreven. Persoonlijk vind ik dat die wisselende literaire vormen de leesbaarheid van de roman niet altijd even veel bevorderen.
Toch is Vysotka (in het Nederlands: De wolkenkrabber) een geslaagde roman. De personages zijn geloofwaardig, en je kunt je daardoor gemakkelijk met hen en hun worsteling met het volwassen worden identificeren. Het was moeilijk om het boek weg te leggen, en toen ik het op een van de heetste dagen van het jaar uitlas, was ik zelfs een beetje bedroefd, omdat het genot van het lezen voorbij was en ik voor de tweede keer afscheid moest nemen van dat magische gebouw. Een mooi boek!
flickr
dinsdag 12 juni 2012
Ирина Муравьёва | День ангела
Ирина Муравьёва - День ангела. Москва, Эксмо, 2010, 352 стр.
(Irina Muraveva - Den' angela. Moskva, Eksmo, 2010, 352 str.)
Семья русских эмигрантов. Три поколения. Разные характеры и судьбы - и одинаковое мужество идти навстречу своей любви, даже если это любовь-гpex, любовь-голод, любовь-наркотик. Любовь, которая перемежается с реальным голодом, настоящими наркотиками, ужасом войн и революций. Но герои романа готовы отвечать за собственный выбор. Они напряженно размышляют о том, оставляет ли Бог человека, оказавшегося на самом краю, и что же делать с жаждой по-своему запретному и беспредельному "я". Они способны видеть ангела, который тоже смотрит на них - и на границе между жизнью и смертью, и из-под купола храма, и глазами близких людей.
In Den' angela beschrijft Muraveva drie generaties Russische emigranten. De eerste generatie is na de Russische revolutie in Frankrijk terechtgekomen. Eén van de zusjes van dit gezin keert met haar Engelse echtgenoot, een diplomaat, in de jaren 1930 terug naar de Sovjet-Unie, waar ze voor een aantal jaren zal verblijven. Haar zus blijft achter in Frankrijk, waar zij ook een gezin sticht. De tweede generatie is gesitueerd in de jaren 1950, en de derde in 'onze tijd'.
Muraveva behandelt in deze roman twee zaken: in de eerste plaats de liefdesverhalen van de hoofdpersonages uit die drie verschillende generaties. Dat schetst zij tegen de historische achtergrond van de tijd waarin de verhaallijn is gesitueerd. In de jaren 1930 overheerst de situatie in de Sovjet-Unie, de kunstmatige honger in Oekraïne en de angst voor vervolging in de hoofdstad Moskou, ook onder buitenlanders. De feiten zijn op zich bekend, maar zo in een fictieve vorm gepresenteerd, vergezeld van de emoties die daarbij horen, word je nogmaals gedwongen daar eens goed over na te denken. In de jaren 1950 en het heden is die historische achtergrond minder overheersend.
Op zich zijn de verhaallijnen en achtergronden van die verhaallijnen die de schrijfster heeft gekozen interessant genoeg. Zeker de passages waarin het leven in de Sovjet-Unie in de jaren 1930 werd beschreven vond ik erg boeiend, vooral omdat Muraveva zowel de slachtoffers van de honger in Oekraïne als de buitenlanders die ervoor kiezen er wel of niet eerlijk over te berichten aan het woord laat. Het Russisch van Muraveva leest verder ook prettig. Dat ze de gebeurtenissen grotendeels presenteert in brieven en dagboekaantekeningen geeft je als lezer verder de indruk dat je ongemerkt over de schouders van de personages meekijkt.
Toch heb ik de hele roman het gevoel gehad dat het het net niet was. Ik denk dat dat komt door de derde verhaallijn, die in het heden speelt. De hoofdpersoon van deze verhaallijn kon mij maar matig boeien. Ik vond hem ongeloofwaardig, met zijn erfenis, die uit de lucht komt vallen, en zijn onaardse liefde voor een vrouw die zwanger is van een ander. Ook wordt in zijn hoofdstukken nog een vierde kort verhaallijn geïntroduceerd over een tweeling, die voor mij beter achterwege had kunnen blijven. Het boek sluit af met de verhaallijn van deze derde generatie, en nog wel met een belofte van een héél happy end. Het liet mij, helaas, achter met een licht teleurgesteld gevoel over deze roman.
Irina Muraveva op Wikipedia (Russisch)
flickr
(Irina Muraveva - Den' angela. Moskva, Eksmo, 2010, 352 str.)
Семья русских эмигрантов. Три поколения. Разные характеры и судьбы - и одинаковое мужество идти навстречу своей любви, даже если это любовь-гpex, любовь-голод, любовь-наркотик. Любовь, которая перемежается с реальным голодом, настоящими наркотиками, ужасом войн и революций. Но герои романа готовы отвечать за собственный выбор. Они напряженно размышляют о том, оставляет ли Бог человека, оказавшегося на самом краю, и что же делать с жаждой по-своему запретному и беспредельному "я". Они способны видеть ангела, который тоже смотрит на них - и на границе между жизнью и смертью, и из-под купола храма, и глазами близких людей.
In Den' angela beschrijft Muraveva drie generaties Russische emigranten. De eerste generatie is na de Russische revolutie in Frankrijk terechtgekomen. Eén van de zusjes van dit gezin keert met haar Engelse echtgenoot, een diplomaat, in de jaren 1930 terug naar de Sovjet-Unie, waar ze voor een aantal jaren zal verblijven. Haar zus blijft achter in Frankrijk, waar zij ook een gezin sticht. De tweede generatie is gesitueerd in de jaren 1950, en de derde in 'onze tijd'.
Muraveva behandelt in deze roman twee zaken: in de eerste plaats de liefdesverhalen van de hoofdpersonages uit die drie verschillende generaties. Dat schetst zij tegen de historische achtergrond van de tijd waarin de verhaallijn is gesitueerd. In de jaren 1930 overheerst de situatie in de Sovjet-Unie, de kunstmatige honger in Oekraïne en de angst voor vervolging in de hoofdstad Moskou, ook onder buitenlanders. De feiten zijn op zich bekend, maar zo in een fictieve vorm gepresenteerd, vergezeld van de emoties die daarbij horen, word je nogmaals gedwongen daar eens goed over na te denken. In de jaren 1950 en het heden is die historische achtergrond minder overheersend.
Op zich zijn de verhaallijnen en achtergronden van die verhaallijnen die de schrijfster heeft gekozen interessant genoeg. Zeker de passages waarin het leven in de Sovjet-Unie in de jaren 1930 werd beschreven vond ik erg boeiend, vooral omdat Muraveva zowel de slachtoffers van de honger in Oekraïne als de buitenlanders die ervoor kiezen er wel of niet eerlijk over te berichten aan het woord laat. Het Russisch van Muraveva leest verder ook prettig. Dat ze de gebeurtenissen grotendeels presenteert in brieven en dagboekaantekeningen geeft je als lezer verder de indruk dat je ongemerkt over de schouders van de personages meekijkt.
Toch heb ik de hele roman het gevoel gehad dat het het net niet was. Ik denk dat dat komt door de derde verhaallijn, die in het heden speelt. De hoofdpersoon van deze verhaallijn kon mij maar matig boeien. Ik vond hem ongeloofwaardig, met zijn erfenis, die uit de lucht komt vallen, en zijn onaardse liefde voor een vrouw die zwanger is van een ander. Ook wordt in zijn hoofdstukken nog een vierde kort verhaallijn geïntroduceerd over een tweeling, die voor mij beter achterwege had kunnen blijven. Het boek sluit af met de verhaallijn van deze derde generatie, en nog wel met een belofte van een héél happy end. Het liet mij, helaas, achter met een licht teleurgesteld gevoel over deze roman.
Irina Muraveva op Wikipedia (Russisch)
flickr
zondag 27 mei 2012
Kysia Hekster | De Poetinshow
Kysia Hekster – De Poetinshow: En het Rusland van de Russen. Amsterdam/Antwerpen, Uitgeverij L.J. Veen, 2012, 191 pagina's.
Vladimir Poetin, al meer dan een decennium de machtigste man van Rusland, laat zijn leiderschap maar al te graag zien. Op televisie zien de Russen hem vissend met ontbloot bovenlijf, galopperend over de Siberische steppe, als copiloot die hoogstpersoonlijk de verstikkende bosbranden blust. Met deze tot in de puntjes geënsceneerde mediaoptredens suggereert Poetin alles onder controle te hebben in zijn super-Rusland, een supermacht.
Maar in De Poetinshow laat Kysia Hekster zien hoezeer het echte Rusland afwijkt van de propaganda die de bevolking dagelijks krijgt voorgeschoteld. Het Rusland van de Russen komt tot leven in de verhalen van politieman Aleksej Dymovski, die via YouTube uit de school klapte over grootschalige corruptie binnen zijn korps; van blogger Aleksej Navalny, die in december 2011 de massale anti-Poetindemonstraties op gang bracht; en van journalist Anna Politkovskaja, die vanwege haar kritische berichtgeving over Tsjetsjenië werd geliquideerd.
De Poetinshow is een scherp, meeslepend en urgent boek: onmisbaar voor iedereen die het Rusland van nu wil begrijpen.
Kysia Hekster (1971) is NOS-correspondent in Rusland.
Hekster beschrijft in dit boek de gapende kloof tussen Poetin, die inmiddels weer president is van Rusland, en het Russische volk. Heb je nog niet veel over het moderne Rusland gelezen, dan is het een prettige ervaring om al deze zaken zo op een rijtje gezet te kunnen lezen, op een toegankelijke manier geschreven bovendien.
Ben je echter wat beter op de hoogte van de situatie in Rusland, dan voegt dit boek echter weinig toe. Zo komt Hekster niet tot diepgaande conclusies of analyses – ze observeert en beschrijft en daar blijft het bij. Wel raadt Hekster een aantal werken van anderen aan, bijvoorbeeld van de vermoorde journaliste Politkovskaja. Begrijp me niet verkeerd: ik heb beschouw het lezen van dit boek niet als 'verloren tijd', maar het heeft bij niet tot nieuwe inzichten geleid.
Kysia Hekster
flickr
Vladimir Poetin, al meer dan een decennium de machtigste man van Rusland, laat zijn leiderschap maar al te graag zien. Op televisie zien de Russen hem vissend met ontbloot bovenlijf, galopperend over de Siberische steppe, als copiloot die hoogstpersoonlijk de verstikkende bosbranden blust. Met deze tot in de puntjes geënsceneerde mediaoptredens suggereert Poetin alles onder controle te hebben in zijn super-Rusland, een supermacht.
Maar in De Poetinshow laat Kysia Hekster zien hoezeer het echte Rusland afwijkt van de propaganda die de bevolking dagelijks krijgt voorgeschoteld. Het Rusland van de Russen komt tot leven in de verhalen van politieman Aleksej Dymovski, die via YouTube uit de school klapte over grootschalige corruptie binnen zijn korps; van blogger Aleksej Navalny, die in december 2011 de massale anti-Poetindemonstraties op gang bracht; en van journalist Anna Politkovskaja, die vanwege haar kritische berichtgeving over Tsjetsjenië werd geliquideerd.
De Poetinshow is een scherp, meeslepend en urgent boek: onmisbaar voor iedereen die het Rusland van nu wil begrijpen.
Kysia Hekster (1971) is NOS-correspondent in Rusland.
Hekster beschrijft in dit boek de gapende kloof tussen Poetin, die inmiddels weer president is van Rusland, en het Russische volk. Heb je nog niet veel over het moderne Rusland gelezen, dan is het een prettige ervaring om al deze zaken zo op een rijtje gezet te kunnen lezen, op een toegankelijke manier geschreven bovendien.
Ben je echter wat beter op de hoogte van de situatie in Rusland, dan voegt dit boek echter weinig toe. Zo komt Hekster niet tot diepgaande conclusies of analyses – ze observeert en beschrijft en daar blijft het bij. Wel raadt Hekster een aantal werken van anderen aan, bijvoorbeeld van de vermoorde journaliste Politkovskaja. Begrijp me niet verkeerd: ik heb beschouw het lezen van dit boek niet als 'verloren tijd', maar het heeft bij niet tot nieuwe inzichten geleid.
Kysia Hekster
flickr
maandag 30 april 2012
Pavel Kostin | It's Time
Pavel Kostin - It's Time: Writing On The Wall. London, Urban Romantics, 2012, 252 pagina's. Oktober 2011 (Russisch).
Oorspronkelijke Russische titel: Время пришло, vertaald door James Rann.
This is a book about all the magical new things that you can discover if you're brave enough to break out of your boring routine and take a fresh look at the world around you. But this is also a story about love. Passionate, selfless love. That may seem ridiculously naïve in today’s world… So be it. It's a book about how, if at heart you are a romantic, if you know how to love, then everything will work out.
Ik heb It's Time ontvangen in het kader van het Early Reviewers-programma van LibraryThing. Het boek werd twee keer aangeboden: eerst in de originele Russische versie, die ik helaas niet kreeg, en nu in de Engelse vertaling, die ik wel toegestuurd kreeg om te beoordelen. Nu ik het boek gelezen heb, vind ik het nog meer jammer dat ik niet de originele versie kon lezen. Ik heb de indruk dat de vertaling goed is, als staat er nog wel een groot aantal tikfouten in. Ik ben erg onder de indruk van de taal in deze roman, die simpel is, maar schilderachtige beelden oproept, en dat had ik graag in het Russisch ervaren.
De hoofdpersoon van deze roman, Max, is een vijfentwintigjarige jongeman, die een leven leidt dat ogenschijnlijk geen doel heeft. Hij heeft geen relatie, werkt als een nachtwaker in een fabriek zonder uitzicht op een carrière, hangt vooral rond met vrienden die graffiti op muren spuiten en neemt zijn stad – vermoedelijk Kaliningrad – in haar vele verschijningsvormen waar.
Er is iets met Max aan de hand: voordat hij in een gevaarlijke situatie belandt, verschijnt Lady F., die hem een op dat moment onbegrijpelijk advies geeft, dat later van levensbelang blijkt te zijn. Lady F. is een mysterieuze figuur, omdat niet duidelijk is of zij echt bestaat of dat zij een hallunicatie is. Pas op de laatste bladzijden blijkt waarom Lady F. aan Max verschijnt en wat er werkelijk aan Max scheelt. Dat plaatst alles wat je tot dan toe hebt gelezen in een heel ander licht. Het is de schrijver gelukt me daarmee volledig te verrassen.
Het interessantst van deze roman vond ik Max' waarnemingen van zijn stad aan de oevers van de zee. Die beschrijvingen pakten me keer op keer. Er sprak liefde uit voor de stad in alle verschijningsvormen – de drukte van het centrum, de verlatenheid van een industrieterrein aan het einde van de dag, de rust die uitgaat van de golven van de zee. Eigenlijk is de stad naast Max de tweede hoofdpersoon van deze roman.
Kostin beschrijft het 'moderne, romantische leven in de grote stad'. Max en zijn vrienden zijn allen twintigers die in die stad hun sporen achterlaten door graffiti te spuiten op liefst maagdelijk schone muren. Zij zoeken in alles de grens op. In hoeverre kun je je terugtrekken uit de 'normale' samenleving, in hoeverre kun je je overgeven aan het uitdrukken van je individuele ik en hoe ver kun je gaan met graffiti spuiten zonder dat je door de politie wordt opgepakt? De personages dansen op de rand van de vulkaan, zou je kunnen zeggen.
Op internet las ik dat een andere lezer moest denken aan de boeken van Murakami. Daar zit wel iets in. Zelf moest ik vooral denken aan 2017 van de Russische schrijfster Olga Slavnikova. Murakami en Slavnikova bedienen zich ook, in meer of mindere mate, van magisch realisme, dat even vervreemdende romans oplevert. Kostins ode aan de stad en aan de straatkunst heeft een bijzonder leesbaar en verrassend boek opgeleverd. Ik heb ervan genoten.
Pavel Kostin (Russisch)
flickr
Oorspronkelijke Russische titel: Время пришло, vertaald door James Rann.
This is a book about all the magical new things that you can discover if you're brave enough to break out of your boring routine and take a fresh look at the world around you. But this is also a story about love. Passionate, selfless love. That may seem ridiculously naïve in today’s world… So be it. It's a book about how, if at heart you are a romantic, if you know how to love, then everything will work out.
Ik heb It's Time ontvangen in het kader van het Early Reviewers-programma van LibraryThing. Het boek werd twee keer aangeboden: eerst in de originele Russische versie, die ik helaas niet kreeg, en nu in de Engelse vertaling, die ik wel toegestuurd kreeg om te beoordelen. Nu ik het boek gelezen heb, vind ik het nog meer jammer dat ik niet de originele versie kon lezen. Ik heb de indruk dat de vertaling goed is, als staat er nog wel een groot aantal tikfouten in. Ik ben erg onder de indruk van de taal in deze roman, die simpel is, maar schilderachtige beelden oproept, en dat had ik graag in het Russisch ervaren.
De hoofdpersoon van deze roman, Max, is een vijfentwintigjarige jongeman, die een leven leidt dat ogenschijnlijk geen doel heeft. Hij heeft geen relatie, werkt als een nachtwaker in een fabriek zonder uitzicht op een carrière, hangt vooral rond met vrienden die graffiti op muren spuiten en neemt zijn stad – vermoedelijk Kaliningrad – in haar vele verschijningsvormen waar.
Er is iets met Max aan de hand: voordat hij in een gevaarlijke situatie belandt, verschijnt Lady F., die hem een op dat moment onbegrijpelijk advies geeft, dat later van levensbelang blijkt te zijn. Lady F. is een mysterieuze figuur, omdat niet duidelijk is of zij echt bestaat of dat zij een hallunicatie is. Pas op de laatste bladzijden blijkt waarom Lady F. aan Max verschijnt en wat er werkelijk aan Max scheelt. Dat plaatst alles wat je tot dan toe hebt gelezen in een heel ander licht. Het is de schrijver gelukt me daarmee volledig te verrassen.
Het interessantst van deze roman vond ik Max' waarnemingen van zijn stad aan de oevers van de zee. Die beschrijvingen pakten me keer op keer. Er sprak liefde uit voor de stad in alle verschijningsvormen – de drukte van het centrum, de verlatenheid van een industrieterrein aan het einde van de dag, de rust die uitgaat van de golven van de zee. Eigenlijk is de stad naast Max de tweede hoofdpersoon van deze roman.
Kostin beschrijft het 'moderne, romantische leven in de grote stad'. Max en zijn vrienden zijn allen twintigers die in die stad hun sporen achterlaten door graffiti te spuiten op liefst maagdelijk schone muren. Zij zoeken in alles de grens op. In hoeverre kun je je terugtrekken uit de 'normale' samenleving, in hoeverre kun je je overgeven aan het uitdrukken van je individuele ik en hoe ver kun je gaan met graffiti spuiten zonder dat je door de politie wordt opgepakt? De personages dansen op de rand van de vulkaan, zou je kunnen zeggen.
Op internet las ik dat een andere lezer moest denken aan de boeken van Murakami. Daar zit wel iets in. Zelf moest ik vooral denken aan 2017 van de Russische schrijfster Olga Slavnikova. Murakami en Slavnikova bedienen zich ook, in meer of mindere mate, van magisch realisme, dat even vervreemdende romans oplevert. Kostins ode aan de stad en aan de straatkunst heeft een bijzonder leesbaar en verrassend boek opgeleverd. Ik heb ervan genoten.
Pavel Kostin (Russisch)
flickr
dinsdag 6 maart 2012
Дина Рубина | Белая голубка Кордовы
Дина Рубина - Белая голубка Кордовы. Москва, Эксмо, 2009, 544 с.
(Dina Rubin - Belaya golubka Kordovy. Moskva, Eksmo, 2009, 544 s.)
Воистину, ни один человек на земле не способен сказать - кто он.
Гений подделки, влюбленный в живопись. Фальсификатор с душою истинного художника. Благородный авантюрист, эдакий Робин Гуд от искусства, блистательный интеллектуал и обаятельный мошенник, - новый в литературе и неотразимый образ главного героя романа "Белая голубка Кордовы".
Трагическая и авантюрная судьба Захара Кордовина выстраивает сюжет его жизни в стиле захватывающего триллера. События следуют одно за другим, буквально не давая вздохнуть ни герою, ни читателям. Винница и Питер, Иерусалим и Рим, Толедо, Кордова и Ватикан изображены автором с завораживающей точностью деталей и поистине звенящей красотой.
Новый, седьмой, роман Дины Рубиной открывает особый этап в ее творчестве.
Dina Rubina schrijft groots opgezette romans. Belaya golubka Kordovy (Het witte duifje van Cordoba) is zo’n groots opgezette roman. De hoofdpersoon, Zakhar Kordovin, ontwikkelt zich tot een meestervervalser van schilderijen. Kort samengevat beschrijft ze hoe Kordovin zijn eigen graf gaaft, door ervoor te kiezen niet zijn eigen schilderijen te schilderen, maar die van anderen na te maken. Op superieure wijze, dat wel.
Rubina beschrijft ook de geschiedenis van Kordovins familie, tot twee generaties terug. De ene helft komt uit Vinnitsa en leeft voor de oorlog het leven van arme joden in een provincieplaats. De andere helft komt uit de stad die nu Sint-Petersburg heet en leeft daar voor de oorlog in weelde, omdat Kordovins opa een NKVD-officier is. De vertelling beslaat zo ruwweg de hele twintigste eeuw.
De hoofdstukken waarin de familiegeschiedenis wordt verteld vind ik het mooist. Die hoofdstukken deden me denken aan Na solnechnoy storone ulicy, dat ik in 2010 las. Ze gebruikt daarbij dezelfde beeldende taal, zodat je de personages, de huisjes, de omgeving, de uitgehongerde stad Leningrad voor je ziet.
Je krijgt het gevoel als lezer dat de schrijfster deze bladzijden met een weemoedige glimlach op het gezicht, vol liefde voor die verdwenen wereld heeft geschreven. Er zijn hilarische scenes, zoals de manoeuvres die nodig zijn om de beerput van Zakhars oom leeg te halen. Het kost nogal wat gedoe voordat de wagen die dat moet doen op de juiste plek op de binnenplaats staat. Dat Zakhars tante daarbij haar welriekende bloemetjes moet opofferen, is zo’n interessant beeldend details: allen door die bloemetjes op te voeren roept Rubina de geur van zo’n wagen en de geopende beerput op.
Deze roman heeft mij verder als leek een klein beetje kennis laten maken met de kunstwereld: schilderen, restaureren, vervalsen en de verkoop van echte en vervalste werken. Toch had ik het wat moeilijk met deze hoofdpersoon, Zakhar Kordovin. Zijn oom, oom Syema Litvak, vind ik oneindig veel sympathieker, door de manier waarop hij stijfkoppig blijft houden van Zakhars 'wilde' moeder Riorita (Ritka) en van Zakhar zelf.
Belaya golubka Kordovy is een geslaagde roman, die ik zeker kan aanraden. Dat ik er een maand over gedaan hebben om de roman uit te lezen ligt niet aan de kwaliteiten van de roman, maar meer aan mijn tijdgebrek.
Дина Рубина | На солнечной стороне улицы
Дина Рубина | Синдикат
Дина Рубина | Почерк Леонардо
Dina Rubina (Russisch)
Dina Rubina op Wikipedia (Engels)
flickr
(Dina Rubin - Belaya golubka Kordovy. Moskva, Eksmo, 2009, 544 s.)
Воистину, ни один человек на земле не способен сказать - кто он.
Гений подделки, влюбленный в живопись. Фальсификатор с душою истинного художника. Благородный авантюрист, эдакий Робин Гуд от искусства, блистательный интеллектуал и обаятельный мошенник, - новый в литературе и неотразимый образ главного героя романа "Белая голубка Кордовы".
Трагическая и авантюрная судьба Захара Кордовина выстраивает сюжет его жизни в стиле захватывающего триллера. События следуют одно за другим, буквально не давая вздохнуть ни герою, ни читателям. Винница и Питер, Иерусалим и Рим, Толедо, Кордова и Ватикан изображены автором с завораживающей точностью деталей и поистине звенящей красотой.
Новый, седьмой, роман Дины Рубиной открывает особый этап в ее творчестве.
Dina Rubina schrijft groots opgezette romans. Belaya golubka Kordovy (Het witte duifje van Cordoba) is zo’n groots opgezette roman. De hoofdpersoon, Zakhar Kordovin, ontwikkelt zich tot een meestervervalser van schilderijen. Kort samengevat beschrijft ze hoe Kordovin zijn eigen graf gaaft, door ervoor te kiezen niet zijn eigen schilderijen te schilderen, maar die van anderen na te maken. Op superieure wijze, dat wel.
Rubina beschrijft ook de geschiedenis van Kordovins familie, tot twee generaties terug. De ene helft komt uit Vinnitsa en leeft voor de oorlog het leven van arme joden in een provincieplaats. De andere helft komt uit de stad die nu Sint-Petersburg heet en leeft daar voor de oorlog in weelde, omdat Kordovins opa een NKVD-officier is. De vertelling beslaat zo ruwweg de hele twintigste eeuw.
De hoofdstukken waarin de familiegeschiedenis wordt verteld vind ik het mooist. Die hoofdstukken deden me denken aan Na solnechnoy storone ulicy, dat ik in 2010 las. Ze gebruikt daarbij dezelfde beeldende taal, zodat je de personages, de huisjes, de omgeving, de uitgehongerde stad Leningrad voor je ziet.
Je krijgt het gevoel als lezer dat de schrijfster deze bladzijden met een weemoedige glimlach op het gezicht, vol liefde voor die verdwenen wereld heeft geschreven. Er zijn hilarische scenes, zoals de manoeuvres die nodig zijn om de beerput van Zakhars oom leeg te halen. Het kost nogal wat gedoe voordat de wagen die dat moet doen op de juiste plek op de binnenplaats staat. Dat Zakhars tante daarbij haar welriekende bloemetjes moet opofferen, is zo’n interessant beeldend details: allen door die bloemetjes op te voeren roept Rubina de geur van zo’n wagen en de geopende beerput op.
Deze roman heeft mij verder als leek een klein beetje kennis laten maken met de kunstwereld: schilderen, restaureren, vervalsen en de verkoop van echte en vervalste werken. Toch had ik het wat moeilijk met deze hoofdpersoon, Zakhar Kordovin. Zijn oom, oom Syema Litvak, vind ik oneindig veel sympathieker, door de manier waarop hij stijfkoppig blijft houden van Zakhars 'wilde' moeder Riorita (Ritka) en van Zakhar zelf.
Belaya golubka Kordovy is een geslaagde roman, die ik zeker kan aanraden. Dat ik er een maand over gedaan hebben om de roman uit te lezen ligt niet aan de kwaliteiten van de roman, maar meer aan mijn tijdgebrek.
Дина Рубина | На солнечной стороне улицы
Дина Рубина | Синдикат
Дина Рубина | Почерк Леонардо
Dina Rubina (Russisch)
Dina Rubina op Wikipedia (Engels)
flickr
zondag 11 december 2011
Павел Басинский | Русский роман
Павел Басинский – Русский роман или Жизнь и приключения Джона Половинкина. Москва, Вагриус, 2008, 432 стр.
(Pavel Basinskiy – Russkiy roman ili Zhizn’ I priklycheniya Dzhona Polovinkina. Moskva, Vagrius, 2008, 432 str.)
Павел Басинский, известный критик и журналист, предпринял, по сути, невозможный опыт воссоздания русского романа в его универсальном виде. Его книга объединяет в себе детектив, "love story", мистический роман, политический роман, приключенческий роман и т.д. Это роман "многоголосый", с более чем полусотней персонажей, в котором наряду с увлекательной литературной игрой поднимаются серьезные темы: судьба России на переломе XX и XXI веков, проблема национального характера, поиски веры и истины...
Russkiy roman is een voorbeeld van wat een familielid dé trend in de moderne Russische literatuur noemt: zo veel mogelijk verschillende genres in één roman gebruiken. In de blurb wordt het al aangekondigd, deze roman is tegelijkertijd een detective, "love story", een mystieke roman, politieke rom én avonturenroman. En dat is nog niet alles, de opsomming sluit ook nog eens af met 'enzovoort'. Ook wordt er al aangekondigd dat we met meer dan vijftig personages geconfronteerd worden.
Basinskiy heeft deze roman rond drie verhaallijnen geconstrueerd. De eerste verhaallijn speelt in de negentiende eeuw, de tweede aan het eind van jaren 1970 en de derde rond 1990 en 1991. Dat leidt tot bijzonder veel plaatsen van handeling en tot nog veel meer personages, waarbij het niet makkelijk is om direct door te hebben welk personage tot de hoofdpersonen gerekend moet worden, en welk personage we niet nog een keer tegen zullen komen.
Op zich heb ik niets tegen meerdere verhaallijnen en een groot aantal personages. Ik wil als lezer best moeite doen om een verhaal te begrijpen. Wel vind ik het vervelend als het de schrijver niet lukt al die verhaallijnen en personages aan het einde van de roman tot één samenhangend geheel te vormen. Dat laat je als lezer achter met een teleurgesteld gevoel: je hebt honderen bladzijden geprobeerd te begrijpen waar de schrijver naartoe wil, maar je bent niet op hetzelfde punt uitgekomen als de schrijver. Russkiy roman liet mij na al die woorden achter met één vraag: wat wilde Basinskiy nu eigenlijk vertellen?
Pavel Basinskiy op Wikipedia (Russisch)
flickr
(Pavel Basinskiy – Russkiy roman ili Zhizn’ I priklycheniya Dzhona Polovinkina. Moskva, Vagrius, 2008, 432 str.)
Павел Басинский, известный критик и журналист, предпринял, по сути, невозможный опыт воссоздания русского романа в его универсальном виде. Его книга объединяет в себе детектив, "love story", мистический роман, политический роман, приключенческий роман и т.д. Это роман "многоголосый", с более чем полусотней персонажей, в котором наряду с увлекательной литературной игрой поднимаются серьезные темы: судьба России на переломе XX и XXI веков, проблема национального характера, поиски веры и истины...
Russkiy roman is een voorbeeld van wat een familielid dé trend in de moderne Russische literatuur noemt: zo veel mogelijk verschillende genres in één roman gebruiken. In de blurb wordt het al aangekondigd, deze roman is tegelijkertijd een detective, "love story", een mystieke roman, politieke rom én avonturenroman. En dat is nog niet alles, de opsomming sluit ook nog eens af met 'enzovoort'. Ook wordt er al aangekondigd dat we met meer dan vijftig personages geconfronteerd worden.
Basinskiy heeft deze roman rond drie verhaallijnen geconstrueerd. De eerste verhaallijn speelt in de negentiende eeuw, de tweede aan het eind van jaren 1970 en de derde rond 1990 en 1991. Dat leidt tot bijzonder veel plaatsen van handeling en tot nog veel meer personages, waarbij het niet makkelijk is om direct door te hebben welk personage tot de hoofdpersonen gerekend moet worden, en welk personage we niet nog een keer tegen zullen komen.
Op zich heb ik niets tegen meerdere verhaallijnen en een groot aantal personages. Ik wil als lezer best moeite doen om een verhaal te begrijpen. Wel vind ik het vervelend als het de schrijver niet lukt al die verhaallijnen en personages aan het einde van de roman tot één samenhangend geheel te vormen. Dat laat je als lezer achter met een teleurgesteld gevoel: je hebt honderen bladzijden geprobeerd te begrijpen waar de schrijver naartoe wil, maar je bent niet op hetzelfde punt uitgekomen als de schrijver. Russkiy roman liet mij na al die woorden achter met één vraag: wat wilde Basinskiy nu eigenlijk vertellen?
Pavel Basinskiy op Wikipedia (Russisch)
flickr
donderdag 6 oktober 2011
Peter d'Hamecourt | Petersburg, paradijs in het moeras
Peter d'Hamecourt - Petersburg, paradijs in het moeras: Mythes over een dramatisch wereldwonder. Haarlem, De Rode Kamer, zonder jaar (2), 154 pagina's. 2008 (1, Conserve).
Tsaar Peter de Grote pakte Rusland bij zijn nekvel en sleurde het tegenspartelend Europa binnen. Hij dwong zijn onderdanen letterlijk stenen bij te dragen aan het bouwen van een Europese hoofdstad, Sint Petersburg. Eerst waren er de grachtenpatronen van Amsterdam. Rusland, het tweede Rome, verdiende meer grandeur. Ongeëvenaarde paleizen, kerken en boulevards braken door het kleinschalige Amsterdamse patroon.
Onderhuids bleef het verzet tegen dit Europese gezwel op Russische bodem. De dood en mythes spoken door de stad. Literatuur, poëzie, muziek en theater vullen de straten. Dat de stad nog bestaat is een wereldwonder. Sint Petersburg is al vaak literair ten grave gedragen. Leven in Petersburg is als slapen in een doodskist, wist de Russische dichter Osip Mandelstam al. En ikzelf? Ik ben geen bewoner van Petersburg, zelfs geen bezoeker, maar een eeuwige toerist.
Eerder las ik van d'Hamecourt Moskou is een gekkenhuis. Daar was ik toen niet bijster van onder de indruk. Beviel Petersburg, paradijs in het moeras beter?
Het antwoord op deze vraag is volmondig ja. Dat komt in de eerste plaats doordat dit boek beter geredigeerd is, waardoor er geen bijzonder in het oog springende taal- en tikfouten meer in staan. Toen ik het boek over Moskou las, was ik erg ziek en dat heeft het met plezier lezen ongetwijfeld in de weg gestaan.
Misschien heb ik dit boek ook wel met plezier kunnen lezen doordat ik Sint-Petersburg minder goed ken dan Moskou en doordat ik er al sinds 2004 niet meer ben geweest. Daardoor werd dit boek een feest van herkenning, aangevuld met voor mij nieuwe ontwikkelingen in de stad.
d'Hamecourt belicht in ieder hoofdstuk een ander aspect van de geschiedenis en het heden van de stad. Hij bespreekt de gebruikelijke mythes over en beelden van Petersburg – bijvoorbeeld het beeld dat de stad op de knekels van tienduizenden is gebouwd – maar ook hedendaagse zaken als de waterkering in de Finse Golf die met hulp van Nederlandse ondernemingen is aangelegd en die de stad tegen zeer regelmatige overstromingen moet beschermen. d'Hamecourt beschrijft ook zijn persoonlijke verhouding tot de stad Sint-Petersburg. Net als bij vele anderen is dat een haat-liefdeverhouding.
d'Hamecourt brengt dit alles zeer leesbaar en onderhoudend. Een prima boek om inspiratie op te doen voor een (hernieuwd) bezoek aan Sint-Petersburg.
Peter d'Hamecourt op Wikipedia
flickr
Tsaar Peter de Grote pakte Rusland bij zijn nekvel en sleurde het tegenspartelend Europa binnen. Hij dwong zijn onderdanen letterlijk stenen bij te dragen aan het bouwen van een Europese hoofdstad, Sint Petersburg. Eerst waren er de grachtenpatronen van Amsterdam. Rusland, het tweede Rome, verdiende meer grandeur. Ongeëvenaarde paleizen, kerken en boulevards braken door het kleinschalige Amsterdamse patroon.
Onderhuids bleef het verzet tegen dit Europese gezwel op Russische bodem. De dood en mythes spoken door de stad. Literatuur, poëzie, muziek en theater vullen de straten. Dat de stad nog bestaat is een wereldwonder. Sint Petersburg is al vaak literair ten grave gedragen. Leven in Petersburg is als slapen in een doodskist, wist de Russische dichter Osip Mandelstam al. En ikzelf? Ik ben geen bewoner van Petersburg, zelfs geen bezoeker, maar een eeuwige toerist.
Eerder las ik van d'Hamecourt Moskou is een gekkenhuis. Daar was ik toen niet bijster van onder de indruk. Beviel Petersburg, paradijs in het moeras beter?
Het antwoord op deze vraag is volmondig ja. Dat komt in de eerste plaats doordat dit boek beter geredigeerd is, waardoor er geen bijzonder in het oog springende taal- en tikfouten meer in staan. Toen ik het boek over Moskou las, was ik erg ziek en dat heeft het met plezier lezen ongetwijfeld in de weg gestaan.
Misschien heb ik dit boek ook wel met plezier kunnen lezen doordat ik Sint-Petersburg minder goed ken dan Moskou en doordat ik er al sinds 2004 niet meer ben geweest. Daardoor werd dit boek een feest van herkenning, aangevuld met voor mij nieuwe ontwikkelingen in de stad.
d'Hamecourt belicht in ieder hoofdstuk een ander aspect van de geschiedenis en het heden van de stad. Hij bespreekt de gebruikelijke mythes over en beelden van Petersburg – bijvoorbeeld het beeld dat de stad op de knekels van tienduizenden is gebouwd – maar ook hedendaagse zaken als de waterkering in de Finse Golf die met hulp van Nederlandse ondernemingen is aangelegd en die de stad tegen zeer regelmatige overstromingen moet beschermen. d'Hamecourt beschrijft ook zijn persoonlijke verhouding tot de stad Sint-Petersburg. Net als bij vele anderen is dat een haat-liefdeverhouding.
d'Hamecourt brengt dit alles zeer leesbaar en onderhoudend. Een prima boek om inspiratie op te doen voor een (hernieuwd) bezoek aan Sint-Petersburg.
Peter d'Hamecourt op Wikipedia
flickr
woensdag 28 september 2011
Владимир Войнович | Перемещенное лицо
Владимир Войнович - Перемещенное лицо: Жизнь и необычайные приключения солдата Ивана Чонкина: Книга третья. Москва, Эксмо, 2010, 352 стр. 2010 (1).
(Vladimir Voynovich - Peremeshchennoe lico: Zhizn' i neobychaynye priklycheniya soldata Ivana Chonkina: Kniga tret'ya. Moskva, Eksmo, 2010, 352 bladzijden.)
Книга третья из знаменитой трилогии "Жизнь и необычайные приключения солдата Ивана Чонкина" продолжает остроумный и беспристрастный рассказ о буднях простодушного героя, вышла уже в 2007 году.
Чонкин снова в центре заговоров и политических интриг, он также наивен и непосредственен. Притворство, ложь и предательство, сталкиваясь с ним, становятся невероятно смешными и беспомощными.
Is het verstandig om een tweede en derde deel van een trilogie zo’n achttien jaar na het eerste deel te lezen? Je zou denken van niet, want weet je nog wel waar het in dat eerste deel over ging? Kun je de andere delen nog wel waarderen, als je zelf zo veel jaren ouder en – hopelijk – wijzer bent geworden? Ik probeerde het toch.
Het gaat hier om de trilogie over soldaat Ivan Tjsonkin. Het eerste deel is in het Nederlands vertaald onder de titel De merkwaardige lotgevallen van soldaat Iwan Tsjonkin: een anekdotische roman. Dat eerste deel heb ik in het Nederlands en in het Russisch gelezen. Ik denk dat dat ervoor heeft gezorgd dat ik mezelf na ongeveer een kwart van het tweede deel niet zo vaak meer hoefde te vragen hoe het nu ook alweer zat. Het geheugen is dus, lijkt het, in achttien jaar niet al te dramatisch achteruitgegaan.
Wel merkte ik op dat ik deel twee en drie met heel andere ogen las dan het eerste deel. Dat deel heb ik beide keren voor mijn studie gelezen. Toen ik het in het Russisch moest lezen, was ik voornamelijk druk met begrijpen wat er nu eigenlijk in het Russisch stond. Dat het een absurdistisch en in wezen hilarisch boek was, wist ik van de eerste keer in het Nederlands, maar dat drong in het Russisch niet echt tot me door.
Deel twee heeft de ondertitel Pretendent na prestol en is in het Nederlands verschenen onder de titel De troonpretendent: Nieuwe avonturen van soldaat Ivan Tsjonkin. Het Russische origineel verscheen in 1979, naar ik vermoed in de samizdat of buiten de toenmalige Sovjet-Unie. Vojnovitsj was toen al uit de Schrijversbond gezet, waardoor officieel publiceren in de Sovjet-Unie niet meer mogelijk was.
Deel drie heeft als ondertitel Peremeshchennoe lico en is voor zover mij bekend niet in het Nederlands vertaald. Het verscheen in 2007, toen de Sovjet-Unie al lang niet meer bestond.
Het was fijn om te merken dat ik nu met veel meer gemak Russisch lees, en dat het me nu ook lukt om het absurde in het beschrevene aan te voelen. Nu ik met verschillende familieleden heb gesproken over het leven in dat beangstigende, rare land dat de Sovjet-Unie was, las ik de hilarische, maar in wezen ook tragikomische avonturen van Tsjonkin met een heel ander gevoel. Ik moest wel lachen, maar het was een lach met een tamelijk verdrietig gevoel. Ik wil graag geloven dat dit komt doordat ik meer begrip heb voor het beschreven land dan achttien jaar geleden.
De Sovjet-Unie bestaat niet meer, maar de verhalen over Ivan Tsjonkin hebben daarmee – helaas – niet aan actualiteit ingeboet. Daarom is het nog steeds zeer de moeite waard om Tsjonkin op de voet te volgen. Mooie, belangwekkende boeken!
dinsdag 6 september 2011
Александра Маринина | Жизнь после жизни
Александра Маринина - Жизнь после жизни. Москва, Эксмо, 2010, 416 страниц.
(Aleksandra Marinina - Zhizn' posle zhizni. Moskva, Eksmo, 2010, 416 bladzijden)
Разбитое зеркальце на груди, сережка, вырванная из уха - своеобразная "визитная карточка" убийцы. Кто убил этих двух почтенных женщин - маньяк, одержимый мрачноватыми легендами рода Вяземских, или его изощренный имитатор? Все версии неизменно заходят в тупик. Бизнесмен, чьи начинания в связи с этими преступлениями находятся под угрозой, решил прибегнуть к помощи частного детектива. Так Анастасия Каменская оказалась в провинциальном Томилине. Да-да, полковник милиции в отставке Каменская теперь работает в частном детективном агентстве, и это расследование - ее дебют на данном поприще. Теперь за ее спиной нет могущественного и влиятельного ведомства, и это как-то непривычно. Но от Насти по-прежнему требуется ее умение разговаривать и слушать, систематизировать факты, интуитивно - а это есть вершина ее «сыскного таланта» - выбирать верное направление поисков. Словом, открывать все двери, которые встречаются на ее пути. Ведь за одной из них находится истина. Она-то неподвластна никаким переменам.
Zhizn' posle zhizni is de zoveelste roman over Anastasiya Kamenskaya. Maar, het is een detective die totaal anders is dan de voorgaande. Waarom? Nast'ya werkt niet langer als detective bij de militie aan de Petrovka 38 én ze wordt binnenkort vijftig. Ze voelt zich afgeschreven, veroordeeld tot een bestaan achter de overdrachtelijke geraniums. Oud voor haar tijd, en overbodig voor de samenleving én haar man.
Maar, Kamenskaya zou Kamenskaya niet zijn als ze haar leven geen positieve draai zou geven. Zo kennen we haar immers: de problemen kunnen nog zo groot worden, er komt een moment waarop ze een oplossing vindt. Deze keer is dat in de vorm van een baan als privédetective.
Ze wordt door haar oud-collega en nieuwe baas naar de plaats Tomolina gestuurd, waar zij de moordenaar of moordenaars van twee oudere vrouwen moet vinden. De dames bezochten een centrum voor ouderen in deze plaats. Door wie en met welke reden zijn deze dames vermoord? Was het een nazaat van een adellijke familie, die het landgoed van die familie waarin het centrum is gevestigd weer in handen wil krijgen, of toch een groep mensen, nauw verbonden met de autoriteiten in de stad, die het complex in handen wil krijgen om er grof geld mee te verdienen.
Interessant is, dat het centrum waar Kamenskaya haar onderzoek doet ook figureert in het derde deel van Marinina’s trilogie Vzglyad iz vechnosti. Aardig om te zien hoe de schrijfster zich de ontwikkeling van het centrum, dat in die trilogie nog opgericht moet worden, voorstelt.
Mijn indruk is, dat veel vrouwen in Rusland daadwerkelijk het gevoel hebben dat hun leven voorbij is zodra ze de vijftig naderen. Dat je als vrouw met een 'gewone' baan al op je vijfenvijftigste jaar met pensioen mag gaan, draagt daar natuurlijk aan bij. Voor veel vrouwen is dan ook de tijd aangebroken om de kleinkinderen op te vangen als hun ouders werken. Daarom is het des te opmerkelijker dat Marinina naast het ontrafelen van het plot steeds benadrukt dat je leven niet ophoudt bij je vijftigste, zelfs niet als vrouw. Zij toont aan dat je wel degelijk nog aan een andere baan kunt beginnen. Die boodschap begint Marinina al uit te dragen met de titel van het boek, dat je als 'een leven na een leven' kunt vertalen. Dat moet veel vrouwen toch als muziek in de oren klinken.
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Ад
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Дорога
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Благие намерения
Александра Маринина | Все не так
Aleksandra Marinina (Russisch)
flickr
(Aleksandra Marinina - Zhizn' posle zhizni. Moskva, Eksmo, 2010, 416 bladzijden)
Разбитое зеркальце на груди, сережка, вырванная из уха - своеобразная "визитная карточка" убийцы. Кто убил этих двух почтенных женщин - маньяк, одержимый мрачноватыми легендами рода Вяземских, или его изощренный имитатор? Все версии неизменно заходят в тупик. Бизнесмен, чьи начинания в связи с этими преступлениями находятся под угрозой, решил прибегнуть к помощи частного детектива. Так Анастасия Каменская оказалась в провинциальном Томилине. Да-да, полковник милиции в отставке Каменская теперь работает в частном детективном агентстве, и это расследование - ее дебют на данном поприще. Теперь за ее спиной нет могущественного и влиятельного ведомства, и это как-то непривычно. Но от Насти по-прежнему требуется ее умение разговаривать и слушать, систематизировать факты, интуитивно - а это есть вершина ее «сыскного таланта» - выбирать верное направление поисков. Словом, открывать все двери, которые встречаются на ее пути. Ведь за одной из них находится истина. Она-то неподвластна никаким переменам.
Zhizn' posle zhizni is de zoveelste roman over Anastasiya Kamenskaya. Maar, het is een detective die totaal anders is dan de voorgaande. Waarom? Nast'ya werkt niet langer als detective bij de militie aan de Petrovka 38 én ze wordt binnenkort vijftig. Ze voelt zich afgeschreven, veroordeeld tot een bestaan achter de overdrachtelijke geraniums. Oud voor haar tijd, en overbodig voor de samenleving én haar man.
Maar, Kamenskaya zou Kamenskaya niet zijn als ze haar leven geen positieve draai zou geven. Zo kennen we haar immers: de problemen kunnen nog zo groot worden, er komt een moment waarop ze een oplossing vindt. Deze keer is dat in de vorm van een baan als privédetective.
Ze wordt door haar oud-collega en nieuwe baas naar de plaats Tomolina gestuurd, waar zij de moordenaar of moordenaars van twee oudere vrouwen moet vinden. De dames bezochten een centrum voor ouderen in deze plaats. Door wie en met welke reden zijn deze dames vermoord? Was het een nazaat van een adellijke familie, die het landgoed van die familie waarin het centrum is gevestigd weer in handen wil krijgen, of toch een groep mensen, nauw verbonden met de autoriteiten in de stad, die het complex in handen wil krijgen om er grof geld mee te verdienen.
Interessant is, dat het centrum waar Kamenskaya haar onderzoek doet ook figureert in het derde deel van Marinina’s trilogie Vzglyad iz vechnosti. Aardig om te zien hoe de schrijfster zich de ontwikkeling van het centrum, dat in die trilogie nog opgericht moet worden, voorstelt.
Mijn indruk is, dat veel vrouwen in Rusland daadwerkelijk het gevoel hebben dat hun leven voorbij is zodra ze de vijftig naderen. Dat je als vrouw met een 'gewone' baan al op je vijfenvijftigste jaar met pensioen mag gaan, draagt daar natuurlijk aan bij. Voor veel vrouwen is dan ook de tijd aangebroken om de kleinkinderen op te vangen als hun ouders werken. Daarom is het des te opmerkelijker dat Marinina naast het ontrafelen van het plot steeds benadrukt dat je leven niet ophoudt bij je vijftigste, zelfs niet als vrouw. Zij toont aan dat je wel degelijk nog aan een andere baan kunt beginnen. Die boodschap begint Marinina al uit te dragen met de titel van het boek, dat je als 'een leven na een leven' kunt vertalen. Dat moet veel vrouwen toch als muziek in de oren klinken.
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Ад
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Дорога
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Благие намерения
Александра Маринина | Все не так
Aleksandra Marinina (Russisch)
flickr
donderdag 4 augustus 2011
Владимир Войнович | Претендент на престол
Владимир Войнович - Жизнь и необычайные приключения солдата Ивана Чонкина: Претендент на престол. 443 страницы.
Vladmir Voynovich - Zhizn' i neobychaynye priklyucheniya soldata Ivana Chonkina: Pretendent na prestol. 443 bladzijden.
Чонкин жил, Чонкин жив, Чонкин будет жить!
Простой солдат Иван Чонкин во время Великой Отечественной попадает в смехотворные ситуации: по незнанию берет в плен милиционеров, отстреливается от своих.
Кто он?
Герой самой смешной политической сатиры советской эпохи. Со временем горечь политического откровения пропала, а вот до слез смешной Чонкин советскую власть пережил!
Впервые - в новой авторской редакции!
Mijn indruk van dit boek heb ik beschreven op deze pagina.
Ik las dit als een e-book. Ik heb ook een papieren uitgave, in deel 2 van Voynovichs Малое собрание сочинений в пяти томах, uitgegeven door Fabula in 1993. Het boek is in zo'n slechte staat, dat het aan alle kanten kraakt als je er in bladert.
Vojnovitsj op Wikipedia
flickr
Vladmir Voynovich - Zhizn' i neobychaynye priklyucheniya soldata Ivana Chonkina: Pretendent na prestol. 443 bladzijden.
Чонкин жил, Чонкин жив, Чонкин будет жить!
Простой солдат Иван Чонкин во время Великой Отечественной попадает в смехотворные ситуации: по незнанию берет в плен милиционеров, отстреливается от своих.
Кто он?
Герой самой смешной политической сатиры советской эпохи. Со временем горечь политического откровения пропала, а вот до слез смешной Чонкин советскую власть пережил!
Впервые - в новой авторской редакции!
Mijn indruk van dit boek heb ik beschreven op deze pagina.
Ik las dit als een e-book. Ik heb ook een papieren uitgave, in deel 2 van Voynovichs Малое собрание сочинений в пяти томах, uitgegeven door Fabula in 1993. Het boek is in zo'n slechte staat, dat het aan alle kanten kraakt als je er in bladert.
Vojnovitsj op Wikipedia
flickr
woensdag 29 juni 2011
Людмила Улицкая | Зеленый шатер
Людмила Улицкая - Зеленый шатер. Москва, Эксмо, 2011, 592 с.
(Lyudmila Ulickaya - Zeleny shater. Moskva, Eksmo, 2011, 592 s.)
Новый роман Людмилы Улицкой «Зеленый шатер» по праву может претендовать на первостепенное место в иерархии главных книг, формирующих идеи, осмыслающих эпоху.
«Зеленый шатер» - это роман о любви, о судьбах, о характерах. Это настоящая психологическая проза. Но вместе с тем, новое произведение Улицкой шире этих определений.
И, как всегда у Улицкой, кроме идейного и нравственного посыла, есть еще эмоциональная живопись, тот ее уникальный дар, который и выводит книги писательницы на десятки языков к миллионам читателей. Только ей присуща бронебойная ироничность, благодаря чему многие эпизоды на уровне одного абзаца перетекают из высокой трагедии в почти что швейковский комизм.
«Зеленый шатер» - очень серьезная и очень смешная книга.
Als je op internet zoekt naar reacties van gewone lezers op deze roman valt op dat je of weg bent van het boek, of je vindt het niets. Er schijnt geen tussenweg te zijn.
In de negatieve stukjes over Zeleny shater schrijven sommigen over het grote aantal personages, dat het moeilijk maakt om het verhaal te volgen. Het kost in het begin inderdaad wat moeite om de familiebanden en andere relaties tussen de personages uit elkaar te houden. Maar, dat is een kwestie van doorzetten. Bovendien verwijten we andere schrijver van romans die een grote periode beslaan toch ook niet dat zij zoveel personages beschrijven in die romans?
Uiteindelijk is het aantal personages wel een pre. Het is, vermoed ik, niet het aantal personages dat het lezen van deze roman bemoeilijkt, maar het per hoofdstuk wisselende vertelperspectief. Ulickaya gebruikt dat wisselende vertelperspectief om een belangrijke les uit deze roman duidelijk te maken: de mens presenteert zichzelf naar de buitenwereld op een bepaalde manier, omdat hij graag zo gezien wil worden door anderen. Dat betekent echter bij lange na niet dat deze persoon ook de persoon is die hij zegt te zijn.
Een ander veel gelezen bezwaar tegen Zeleny shater is dat het wéér een boek over het leven onder de Sovjet-Unie in het algemeen en in dissidentenkringen van de jaren 1960 tot 1980 is. Zo wordt Andrey Sakharov opgevoerd als een bijpersonage in deze roman. Misschien zijn de negatieve reacties op het onderwerp van deze roman vergelijkbaar met reacties op de zoveelste roman of film die over de Tweede Wereldoorlog gaat. Met dit soort opmerkingen geeft je uiting aan een gevoeg van verzadiging over zo'n onderwerp, maar je kunt niet iedere nieuwe roman of film per definitie op deze manier afschrijven als niet de moeite waard.
Dat geldt ook voor deze roman. Ja, een aantal personages raakt in de dissententenwereld verzeild en Ulickaya beschrijft in deze fictieve roman aan welke gevaren dissidenten zich vanwege hun idealen of uit andere overwegingen blootstelden. De nadruk ligt daarbij echter niet op het beschrijven van de historische feiten, maar op de uitwerking die bepaalde keuzes hebben op de psyche van die personages en op het verloop van hun leven. Juist daarin is Ulickaya erg goed. Dat talent maakt haar, wat mij betreft, tot een van de belangrijkste Russischtalige schrijfster van dit moment. Zeleny shatter is een belangrijk boek, dat gelezen zou moeten worden die jonge Russen die deze periode niet bewust hebben meegemaakt en zeker ook door niet-Russen die iets willen begrijpen van waarom Rusland is zoals het is.
Людмила Улицкая | Медея и ее дети
Людмила Улицкая | Даниэль Штайн, переводчик
Lyudmila Ulickaya op Wikipedia (Engels)
Lyudmila Ulickaya op Wikipedia (Russisch)
flickr
(Lyudmila Ulickaya - Zeleny shater. Moskva, Eksmo, 2011, 592 s.)
Новый роман Людмилы Улицкой «Зеленый шатер» по праву может претендовать на первостепенное место в иерархии главных книг, формирующих идеи, осмыслающих эпоху.
«Зеленый шатер» - это роман о любви, о судьбах, о характерах. Это настоящая психологическая проза. Но вместе с тем, новое произведение Улицкой шире этих определений.
И, как всегда у Улицкой, кроме идейного и нравственного посыла, есть еще эмоциональная живопись, тот ее уникальный дар, который и выводит книги писательницы на десятки языков к миллионам читателей. Только ей присуща бронебойная ироничность, благодаря чему многие эпизоды на уровне одного абзаца перетекают из высокой трагедии в почти что швейковский комизм.
«Зеленый шатер» - очень серьезная и очень смешная книга.
Als je op internet zoekt naar reacties van gewone lezers op deze roman valt op dat je of weg bent van het boek, of je vindt het niets. Er schijnt geen tussenweg te zijn.
In de negatieve stukjes over Zeleny shater schrijven sommigen over het grote aantal personages, dat het moeilijk maakt om het verhaal te volgen. Het kost in het begin inderdaad wat moeite om de familiebanden en andere relaties tussen de personages uit elkaar te houden. Maar, dat is een kwestie van doorzetten. Bovendien verwijten we andere schrijver van romans die een grote periode beslaan toch ook niet dat zij zoveel personages beschrijven in die romans?
Uiteindelijk is het aantal personages wel een pre. Het is, vermoed ik, niet het aantal personages dat het lezen van deze roman bemoeilijkt, maar het per hoofdstuk wisselende vertelperspectief. Ulickaya gebruikt dat wisselende vertelperspectief om een belangrijke les uit deze roman duidelijk te maken: de mens presenteert zichzelf naar de buitenwereld op een bepaalde manier, omdat hij graag zo gezien wil worden door anderen. Dat betekent echter bij lange na niet dat deze persoon ook de persoon is die hij zegt te zijn.
Een ander veel gelezen bezwaar tegen Zeleny shater is dat het wéér een boek over het leven onder de Sovjet-Unie in het algemeen en in dissidentenkringen van de jaren 1960 tot 1980 is. Zo wordt Andrey Sakharov opgevoerd als een bijpersonage in deze roman. Misschien zijn de negatieve reacties op het onderwerp van deze roman vergelijkbaar met reacties op de zoveelste roman of film die over de Tweede Wereldoorlog gaat. Met dit soort opmerkingen geeft je uiting aan een gevoeg van verzadiging over zo'n onderwerp, maar je kunt niet iedere nieuwe roman of film per definitie op deze manier afschrijven als niet de moeite waard.
Dat geldt ook voor deze roman. Ja, een aantal personages raakt in de dissententenwereld verzeild en Ulickaya beschrijft in deze fictieve roman aan welke gevaren dissidenten zich vanwege hun idealen of uit andere overwegingen blootstelden. De nadruk ligt daarbij echter niet op het beschrijven van de historische feiten, maar op de uitwerking die bepaalde keuzes hebben op de psyche van die personages en op het verloop van hun leven. Juist daarin is Ulickaya erg goed. Dat talent maakt haar, wat mij betreft, tot een van de belangrijkste Russischtalige schrijfster van dit moment. Zeleny shatter is een belangrijk boek, dat gelezen zou moeten worden die jonge Russen die deze periode niet bewust hebben meegemaakt en zeker ook door niet-Russen die iets willen begrijpen van waarom Rusland is zoals het is.
Людмила Улицкая | Медея и ее дети
Людмила Улицкая | Даниэль Штайн, переводчик
Lyudmila Ulickaya op Wikipedia (Engels)
Lyudmila Ulickaya op Wikipedia (Russisch)
flickr
maandag 13 juni 2011
Gary Shteyngart | The Russian's Debutante Handbook
Gary Shteyngart – The Russian Debutante’s Handbook. New York, Riverhead Books, z.j. (8), 476 pagina’s. May 2003 (1, paperback edition), June 2002 (1, hardcover edition).
This national bestseller is a wildly original, brilliantly crafted novel about a young Russian immigrant's misadventures while trying to figure out what it means to be an American.
Dinsdag 14 juni 2011 werd bekend dat Ruud Gullit ontslagen zou worden als trainer van de voetbalclub Terek Grozny. Dat werd aangekondigd door Ramzan Kadyrov, de president van de Tsjetsjeense republiek, die een autonome status heeft binnen de Russische Federatie. Kadyrov is ook de eigenaar van de voetbalclub Terek Grozny. Toen ik dat bericht las, werd ik getroffen door de raakvlakken met The Russian Debutante’s Handbook, dat ik juist een dag daarvoor had uitgelezen. In The Russian Debutante’s Handbook wekt de hoofdpersoon, Vladimir Grishkin, immers ook de woede van zijn baas. Die baas geniet net als Kadyrov een twijfelachtige reputatie.
Daarmee houdt de gelijkenis met Gullits Tsjetsjeense avontuur echter wel op. Shteyngarts held Vladimir Grishkin is een Russische Jood, die als kind met zijn ouders vanuit Leningrad naar de Verenigde Staten is geëmigreerd. Tot grote teleurstelling van vooral zijn moeder mist Vladimir iedere wens om de Amerikaanse droom waar te maken: hij leidt op zijn vijfentwintigste een rustig leven in New York, waarhij voor een laag salaris fungeert als contactpersoon voor nieuwe Russische immigranten.
Vladimir maakt echter kennis met een gefortuneerde Amerikaanse. Dat blijft niet zonder gevolgen: hij is weliswaar gelukkig, maar hij is ook binnen een paar maanden door al zijn reserves heen. Omdat er geld verdiend moet worden gaat Grishkin in op het aanbod van de vader van een 'zakenman', die de fictieve (aan Praag herinnerende) stad Prava tot zijn werkterrein rekent. Vladimir moet deze vader, the Fan Man, aan het Amerikaanse staatsburgerschap helpen. Is dat eenmaal gelukt, dan kan Vladimir afreizen naar Prava, de hipste stad in Midden- en Oost-Europa aan het begin van de jaren 1990. Daar zal Vladimir gaan werken voor the Groundhog.
The Russian Debutante’s Handbook is een hilarische roman. Shteyngart neemt zowel zijn oude als zijn nieuwe vaderland op de hak. Hij doet dit zo humoristisch, dat ik meerdere keren hardop in lachen uitbarstte. Vooral de eigenaardigheden van de Russische immigranten die Shteyngart beschrijft zijn herkenbaar. Prettig ook vond ik de mix van Engels en Russisch die Shteyngart gebruikt, wat voor mij in ieder geval bijdroeg aan het hilarische karakter van de roman.
Vladimir maakt zich op vernunftige manieren schuldig aan oplichting en verduistering. Dat deed me denken aan Chichikov, de hoofdpersoon van Gogol’s Dode zielen en aan Ostap Bender, de hoofdpersoon van Ilf en Petrovs De twaalf stoelen. In deze drie romans zetten de schrijvers de streken van hun hoofdpersonen in om via hilarische, vaak sterk overdreven gebeurtenissen kritiek te leveren op de samenleving waarin zij leven. Shteyngart doet dit zelfs met meerdere gemeenschappen. In het eerste gedeelte van het boek wordt de Russische immigrantengescheenschap in de Verenigde Staten afgezet tegen de 'echte' Amerikanen, die vergeten zijn dat zij zelf ook niet meer dan afstammelingen van immigranten zijn. In het tweede gedeelte van het boek wordt het leven van expats in Midden – en Oost-Europa afgezet tegen het leven van de lokale bevolking en tegen de gemeenschap van lokale en internationale criminelen.
The Russian Debutante’s Handbook is een zeer onderhoudende roman, die je een aantal prettige dagen zal bezorgen. De roman is ook zeker interessant als je wat minder gefascineerd bent door Rusland dan ik.
Gary Shteyngart | Absurdistan
The Russian Debutante's Handbook op Wikipedia (Engels)
Gary Shteyngart op Wikipedia (Engels)
flickr
This national bestseller is a wildly original, brilliantly crafted novel about a young Russian immigrant's misadventures while trying to figure out what it means to be an American.
Dinsdag 14 juni 2011 werd bekend dat Ruud Gullit ontslagen zou worden als trainer van de voetbalclub Terek Grozny. Dat werd aangekondigd door Ramzan Kadyrov, de president van de Tsjetsjeense republiek, die een autonome status heeft binnen de Russische Federatie. Kadyrov is ook de eigenaar van de voetbalclub Terek Grozny. Toen ik dat bericht las, werd ik getroffen door de raakvlakken met The Russian Debutante’s Handbook, dat ik juist een dag daarvoor had uitgelezen. In The Russian Debutante’s Handbook wekt de hoofdpersoon, Vladimir Grishkin, immers ook de woede van zijn baas. Die baas geniet net als Kadyrov een twijfelachtige reputatie.
Daarmee houdt de gelijkenis met Gullits Tsjetsjeense avontuur echter wel op. Shteyngarts held Vladimir Grishkin is een Russische Jood, die als kind met zijn ouders vanuit Leningrad naar de Verenigde Staten is geëmigreerd. Tot grote teleurstelling van vooral zijn moeder mist Vladimir iedere wens om de Amerikaanse droom waar te maken: hij leidt op zijn vijfentwintigste een rustig leven in New York, waarhij voor een laag salaris fungeert als contactpersoon voor nieuwe Russische immigranten.
Vladimir maakt echter kennis met een gefortuneerde Amerikaanse. Dat blijft niet zonder gevolgen: hij is weliswaar gelukkig, maar hij is ook binnen een paar maanden door al zijn reserves heen. Omdat er geld verdiend moet worden gaat Grishkin in op het aanbod van de vader van een 'zakenman', die de fictieve (aan Praag herinnerende) stad Prava tot zijn werkterrein rekent. Vladimir moet deze vader, the Fan Man, aan het Amerikaanse staatsburgerschap helpen. Is dat eenmaal gelukt, dan kan Vladimir afreizen naar Prava, de hipste stad in Midden- en Oost-Europa aan het begin van de jaren 1990. Daar zal Vladimir gaan werken voor the Groundhog.
The Russian Debutante’s Handbook is een hilarische roman. Shteyngart neemt zowel zijn oude als zijn nieuwe vaderland op de hak. Hij doet dit zo humoristisch, dat ik meerdere keren hardop in lachen uitbarstte. Vooral de eigenaardigheden van de Russische immigranten die Shteyngart beschrijft zijn herkenbaar. Prettig ook vond ik de mix van Engels en Russisch die Shteyngart gebruikt, wat voor mij in ieder geval bijdroeg aan het hilarische karakter van de roman.
Vladimir maakt zich op vernunftige manieren schuldig aan oplichting en verduistering. Dat deed me denken aan Chichikov, de hoofdpersoon van Gogol’s Dode zielen en aan Ostap Bender, de hoofdpersoon van Ilf en Petrovs De twaalf stoelen. In deze drie romans zetten de schrijvers de streken van hun hoofdpersonen in om via hilarische, vaak sterk overdreven gebeurtenissen kritiek te leveren op de samenleving waarin zij leven. Shteyngart doet dit zelfs met meerdere gemeenschappen. In het eerste gedeelte van het boek wordt de Russische immigrantengescheenschap in de Verenigde Staten afgezet tegen de 'echte' Amerikanen, die vergeten zijn dat zij zelf ook niet meer dan afstammelingen van immigranten zijn. In het tweede gedeelte van het boek wordt het leven van expats in Midden – en Oost-Europa afgezet tegen het leven van de lokale bevolking en tegen de gemeenschap van lokale en internationale criminelen.
The Russian Debutante’s Handbook is een zeer onderhoudende roman, die je een aantal prettige dagen zal bezorgen. De roman is ook zeker interessant als je wat minder gefascineerd bent door Rusland dan ik.
Gary Shteyngart | Absurdistan
The Russian Debutante's Handbook op Wikipedia (Engels)
Gary Shteyngart op Wikipedia (Engels)
flickr
donderdag 2 juni 2011
Александр Терехов | Каменный мост
Александр Терехов - Каменный мост. Москва, АСТ/Астрель, 2009, 1167 страниц.
(Aleksandr Terekhov - Kamenny most. Moskva, AST/Astrel', 2009, 1167 pagina's)
Герой нового романа Александра Терехова – бывший эфэсбэшник – проводит расследование трагической истории, случившегося много лет назад: в июне 1943 года сын сталинского наркома из ревности застрелил дочь посла Уманского и покончил с собой. Но так ли было на самом деле?
«Каменный мост» - это роман-версия и роман-исповедь. Жизнь «красной аристократии», поверившей в свободную любовь и дорого заплатившей за это, пересекается с жесткой рефлексией самого героя.
Begin mei kocht ik een e-reader, de Sony PRS 650. Het idee is dat ik Russische boeken voortaan op die e-reader zal lezen, zodat het niet langer nodig is om met loodzware koffers of rugzakken van Rusland naar Nederland te vliegen. Terekhovs Kamenny most werd het eerste boek dat ik op de e-reader las. Ik heb het vorig jaar toen ik in Moskou was niet gekocht omdat de papieren versie qua omvang en gewicht veel weg heeft van een baksteen. Zo werd Kamenny most het eerste Russische boek dat ik vanuit Nederland online in Rusland bestelde en betaalde.
In eerste instantie was ik vooral druk met het leren bedienen van de e-reader. Het scherm leest bijzonder rustig, zelfs in de zon. Dankzij het lampje dat in de beschermhoes zit, leest het ’s avonds ook prettig, helemaal als je hebt uitgevonden hoe je het lampje het beste kunt buigen om weerspiegeling van het licht op het scherm te voorkomen. Wel vond ik het erg wennen dat je alleen aan de hand van de paginanummers onderaan het scherm kunt zien 'hoe ver je al bent'. Daar kijk ik altijd naar, als ik een papieren boek sluit. Ook betrapte ik mezelf er nogal eens op dat ik in de rechter bovenhoek alvast mijn wijsvinger klaar wilde houden om naar de volgende bladzijde te bladeren. Bijzonder om zo ineens geconfronteerd te worden met een gewoonte waarvan je je eigenlijk niet bewust bent geweest.
Kamenny most is een soort detective, waarin een voormalige FSB'er probeert te achterhalen wat er nu eigenlijk in juni 1943 is gebeurd op de Grote Stenen Brug in Moskou. Een vijftienjarige scholier, de zoon van een volkscommissaris, schiet eerst het meisje waarop hij verliefd is neer en pleegt daarna zelfmoord. Zo is althans vastgesteld na deze gebeurtenis, waarna er nooit meer echt onderzoek is gedaan naar wat er is gebeurd.
De hoofdpersoon van dit boek twijfelt eraan of dit wel een juiste weergave van de gang van zaken is en komt daarbij een 'fascistische samenzwering' van een aantal scholieren, waarom de genoemde zoon van de volkscommissaris op het spoor. Omdat de Sovjet-Unie in oorlog is met Nazi-Duitsland komt het de autoriteiten niet goed om deze theorie te presenteren, waardoor het onderzoek wordt afgesloten en in de doofpot wordt gestopt. In deze roman beschrijft Terekhov zijn theorieën over het gebeurde.
Wat volgt, is een jaren durende zoektocht in het heden (het eerste decennium van deze eeuw) naar wat er nu eigenlijk echt gebeurd is in de eerste dagen van juni 1943. Het resultaat wordt door sommigen op internet ook wel omschreven als een mockumentary. Terekhov beschrijft echter niet alleen die langdurige zoektocht naar 'de waarheid' van de hoofdpersoon en zijn medewerkers, maar vooral ook hoe de hoofdpersoon in het heden ongedurig van vrouw naar vrouw fladdert. De hoofdpersoon maakte daarbij op mij een niet bijzonder sympathieke indruk, waardoor ik voortdurend aan de hoofdpersonen van Arnon Grunbergs romans moest denken. Die vind ik vaak ook niet bijster sympathiek, terwijl de romans waarin zij figureren dan wel zo goed zijn geschreven dat ik ze ondanks die aversie uit moet lezen.
Terekhov ontving voor deze roman de tweede prijs van de Bolshaya Kniga 2009. Dat neemt echter niet weg, dat er over het algemeen zeer uiteenlopend wordt gereageerd op deze roman. Er lijkt geen middenweg te zijn: je ziet het vakmanschap van de schrijver, of je kunt er geen touw aan vastknopen en/of de hoofdpersoon staat je zo tegen dat je het lezen niet kunt verdragen. Dat doet me ook wel een beetje aan de reacties op Grunbergs fictie denken.
Hoewel er in Kamenny most momenten waren waarop ik dacht dat ik er maar beter mee kon stoppen – zeker toen Terekhov mij wilde laten geloven dat zijn personages in de tijd terug konden reizen – ben ik blij dat ik toch die meer dan 1000 bladzijden uitgelezen heb. Kamenny most is een bijzonder boek, dat als fictief werk verrassend goed aansluit op Figes’ Stalin’s Whisperers, dat ik in mei van dit jaar las.
Aleksandr Terekhov op Wikipedia (Russisch)
flickr
(Aleksandr Terekhov - Kamenny most. Moskva, AST/Astrel', 2009, 1167 pagina's)
Герой нового романа Александра Терехова – бывший эфэсбэшник – проводит расследование трагической истории, случившегося много лет назад: в июне 1943 года сын сталинского наркома из ревности застрелил дочь посла Уманского и покончил с собой. Но так ли было на самом деле?
«Каменный мост» - это роман-версия и роман-исповедь. Жизнь «красной аристократии», поверившей в свободную любовь и дорого заплатившей за это, пересекается с жесткой рефлексией самого героя.
Begin mei kocht ik een e-reader, de Sony PRS 650. Het idee is dat ik Russische boeken voortaan op die e-reader zal lezen, zodat het niet langer nodig is om met loodzware koffers of rugzakken van Rusland naar Nederland te vliegen. Terekhovs Kamenny most werd het eerste boek dat ik op de e-reader las. Ik heb het vorig jaar toen ik in Moskou was niet gekocht omdat de papieren versie qua omvang en gewicht veel weg heeft van een baksteen. Zo werd Kamenny most het eerste Russische boek dat ik vanuit Nederland online in Rusland bestelde en betaalde.
In eerste instantie was ik vooral druk met het leren bedienen van de e-reader. Het scherm leest bijzonder rustig, zelfs in de zon. Dankzij het lampje dat in de beschermhoes zit, leest het ’s avonds ook prettig, helemaal als je hebt uitgevonden hoe je het lampje het beste kunt buigen om weerspiegeling van het licht op het scherm te voorkomen. Wel vond ik het erg wennen dat je alleen aan de hand van de paginanummers onderaan het scherm kunt zien 'hoe ver je al bent'. Daar kijk ik altijd naar, als ik een papieren boek sluit. Ook betrapte ik mezelf er nogal eens op dat ik in de rechter bovenhoek alvast mijn wijsvinger klaar wilde houden om naar de volgende bladzijde te bladeren. Bijzonder om zo ineens geconfronteerd te worden met een gewoonte waarvan je je eigenlijk niet bewust bent geweest.
Kamenny most is een soort detective, waarin een voormalige FSB'er probeert te achterhalen wat er nu eigenlijk in juni 1943 is gebeurd op de Grote Stenen Brug in Moskou. Een vijftienjarige scholier, de zoon van een volkscommissaris, schiet eerst het meisje waarop hij verliefd is neer en pleegt daarna zelfmoord. Zo is althans vastgesteld na deze gebeurtenis, waarna er nooit meer echt onderzoek is gedaan naar wat er is gebeurd.
De hoofdpersoon van dit boek twijfelt eraan of dit wel een juiste weergave van de gang van zaken is en komt daarbij een 'fascistische samenzwering' van een aantal scholieren, waarom de genoemde zoon van de volkscommissaris op het spoor. Omdat de Sovjet-Unie in oorlog is met Nazi-Duitsland komt het de autoriteiten niet goed om deze theorie te presenteren, waardoor het onderzoek wordt afgesloten en in de doofpot wordt gestopt. In deze roman beschrijft Terekhov zijn theorieën over het gebeurde.
Wat volgt, is een jaren durende zoektocht in het heden (het eerste decennium van deze eeuw) naar wat er nu eigenlijk echt gebeurd is in de eerste dagen van juni 1943. Het resultaat wordt door sommigen op internet ook wel omschreven als een mockumentary. Terekhov beschrijft echter niet alleen die langdurige zoektocht naar 'de waarheid' van de hoofdpersoon en zijn medewerkers, maar vooral ook hoe de hoofdpersoon in het heden ongedurig van vrouw naar vrouw fladdert. De hoofdpersoon maakte daarbij op mij een niet bijzonder sympathieke indruk, waardoor ik voortdurend aan de hoofdpersonen van Arnon Grunbergs romans moest denken. Die vind ik vaak ook niet bijster sympathiek, terwijl de romans waarin zij figureren dan wel zo goed zijn geschreven dat ik ze ondanks die aversie uit moet lezen.
Terekhov ontving voor deze roman de tweede prijs van de Bolshaya Kniga 2009. Dat neemt echter niet weg, dat er over het algemeen zeer uiteenlopend wordt gereageerd op deze roman. Er lijkt geen middenweg te zijn: je ziet het vakmanschap van de schrijver, of je kunt er geen touw aan vastknopen en/of de hoofdpersoon staat je zo tegen dat je het lezen niet kunt verdragen. Dat doet me ook wel een beetje aan de reacties op Grunbergs fictie denken.
Hoewel er in Kamenny most momenten waren waarop ik dacht dat ik er maar beter mee kon stoppen – zeker toen Terekhov mij wilde laten geloven dat zijn personages in de tijd terug konden reizen – ben ik blij dat ik toch die meer dan 1000 bladzijden uitgelezen heb. Kamenny most is een bijzonder boek, dat als fictief werk verrassend goed aansluit op Figes’ Stalin’s Whisperers, dat ik in mei van dit jaar las.
Aleksandr Terekhov op Wikipedia (Russisch)
flickr
donderdag 14 april 2011
Дмитрий Бавильский | Едоки картофеля
Дмитрий Бавильский – Едоки картофеля. Москва, Независимая Газета, 2003, 304 страницы.
(Dmitry Bavilskiy – Edoki kartofelya. Moskva, Nezavisimaya Gazeta, 2003, 304 pagina’s).
Дмитрий Бавильский рискнул порушить свою честно заработанную репутацию литературного критика, явившись перед читателем в качестве автора романа. И проза его – отнюдь не плод хладных и трезвых размышлений: азарт, эмоциональный и интеллектуальный напор обозначили в этом романе перспективу Бавильского как уже собственно прозаика.
De Russische titel van deze roman betekent De aardappeleters en is een directe verwijzing naar het gelijknamige schilderij van Vincent van Gogh. Dit schilderij speelt een belangrijke rol in deze roman.
De hoofdpersoon, Lidiya Albertovna, getrouwd, één puberzoon, werkt als suppoost in een klein museum in een fictieve stad in Siberië, waar men over één bijzonder belangrijk object beschikt: een voorstudie voor Van Goghs De aardappeleters. Omdat dit het geval is, wordt het museum opgenomen in een rondreizende Van Gogh-tentoonstelling. Tot Lidiya Albertovna’s afschuw wordt zij van haar gebruikelijke zaal overgeplaatst naar een van de zalen van deze tentoonstelling. Men denkt haar een plezier te doen, maar Lidiya Albertovna kan de kunstwerken van Van Gogh niet luchten of zien.
Tegelijkertijd wordt het normaal gesproken rustig voortkabbelende leven van Lidiya Albertovna nog verder op de kop gezet. Zij raakt onder de indruk van een van de vrienden van haar zoon, Danila, en begint een buitenechtelijke relatie met hem. Dat dit alles niet goed zal aflopen, voel je vanaf het begin aan als lezer. De vraag is alleen wanneer de bom zal barsten en welk effect dit op Lidiya Albertovna zal hebben. Dat maakt dat je eigenlijk van meet af aan ook al te doen hebt met de hoofdpersoon. Verwacht bij deze roman geen gelukkige afloop. De afloop is bijzonder tragisch, maar liet mij niet met een teleurgesteld gevoel achter.
Bavilskiy schrijft in heel prettig lezend Russisch en gebruikt vaak bijzonder korte hoofdstukken. Dat houdt de vaart in de roman. Bavilskiy maakt niet alleen gebruik van een alwetende verteller, hij is als auteur zelf ook nadrukkelijk in de roman aanwezig. Hij spoort je aan even een aantal bladzijden terug te bladeren, om te controleren hoe het nu precies zat. Verder heeft hij hoofdstukken toegevoegd waarin lijsten over allerlei onderwerpen worden opgesomd. Die sluiten niet altijd bij de voorafgaande hoofdstukken aan. Van al die lijsten zegt Bavilskiy, dat je ze ook mag overslaan. Waarom ze dan wel zijn opgenomen, is mij helaas niet duidelijk.
Die onduidelijkheid over het waarom van die lijsten is dan ook het enige dat ik als minpunt zou willen aanmerken. Ik heb Едоки картофеля ondanks de tragiek met veel plezier gelezen. Het boek is in het Nederlands vertaald door Aai Prins. De naam van de schrijver wordt bij de Nederlandse uitgave geschreven als Dmitri Bavilski, de titel luidt (hoe verrassend) De aardappeleters. Mocht je het boek ergens tegenkomen: lees het!
Dmitry Bavilskiy op Wikipedia (Russisch)
flickr
(Dmitry Bavilskiy – Edoki kartofelya. Moskva, Nezavisimaya Gazeta, 2003, 304 pagina’s).
Дмитрий Бавильский рискнул порушить свою честно заработанную репутацию литературного критика, явившись перед читателем в качестве автора романа. И проза его – отнюдь не плод хладных и трезвых размышлений: азарт, эмоциональный и интеллектуальный напор обозначили в этом романе перспективу Бавильского как уже собственно прозаика.
De Russische titel van deze roman betekent De aardappeleters en is een directe verwijzing naar het gelijknamige schilderij van Vincent van Gogh. Dit schilderij speelt een belangrijke rol in deze roman.
De hoofdpersoon, Lidiya Albertovna, getrouwd, één puberzoon, werkt als suppoost in een klein museum in een fictieve stad in Siberië, waar men over één bijzonder belangrijk object beschikt: een voorstudie voor Van Goghs De aardappeleters. Omdat dit het geval is, wordt het museum opgenomen in een rondreizende Van Gogh-tentoonstelling. Tot Lidiya Albertovna’s afschuw wordt zij van haar gebruikelijke zaal overgeplaatst naar een van de zalen van deze tentoonstelling. Men denkt haar een plezier te doen, maar Lidiya Albertovna kan de kunstwerken van Van Gogh niet luchten of zien.
Tegelijkertijd wordt het normaal gesproken rustig voortkabbelende leven van Lidiya Albertovna nog verder op de kop gezet. Zij raakt onder de indruk van een van de vrienden van haar zoon, Danila, en begint een buitenechtelijke relatie met hem. Dat dit alles niet goed zal aflopen, voel je vanaf het begin aan als lezer. De vraag is alleen wanneer de bom zal barsten en welk effect dit op Lidiya Albertovna zal hebben. Dat maakt dat je eigenlijk van meet af aan ook al te doen hebt met de hoofdpersoon. Verwacht bij deze roman geen gelukkige afloop. De afloop is bijzonder tragisch, maar liet mij niet met een teleurgesteld gevoel achter.
Bavilskiy schrijft in heel prettig lezend Russisch en gebruikt vaak bijzonder korte hoofdstukken. Dat houdt de vaart in de roman. Bavilskiy maakt niet alleen gebruik van een alwetende verteller, hij is als auteur zelf ook nadrukkelijk in de roman aanwezig. Hij spoort je aan even een aantal bladzijden terug te bladeren, om te controleren hoe het nu precies zat. Verder heeft hij hoofdstukken toegevoegd waarin lijsten over allerlei onderwerpen worden opgesomd. Die sluiten niet altijd bij de voorafgaande hoofdstukken aan. Van al die lijsten zegt Bavilskiy, dat je ze ook mag overslaan. Waarom ze dan wel zijn opgenomen, is mij helaas niet duidelijk.
Die onduidelijkheid over het waarom van die lijsten is dan ook het enige dat ik als minpunt zou willen aanmerken. Ik heb Едоки картофеля ondanks de tragiek met veel plezier gelezen. Het boek is in het Nederlands vertaald door Aai Prins. De naam van de schrijver wordt bij de Nederlandse uitgave geschreven als Dmitri Bavilski, de titel luidt (hoe verrassend) De aardappeleters. Mocht je het boek ergens tegenkomen: lees het!
Dmitry Bavilskiy op Wikipedia (Russisch)
flickr
vrijdag 8 april 2011
Ольга Славникова | Любовь в седьмом вагоне
Ольга Славникова - Любовь в седьмом вагоне. Москва, АСТ Астрель, 2008, 285 с.
(Olga Slavnikova - Lyubov' v sed'mom vagone. Moskva, AST Astrel', 2008, 285 pagina's)
Ольга Славникова - известная романистка, лауреат премии "Русский Букер" представлена здесь как прекрасная рассказчица. Истории, вошедшие в сборник, увлекательны и разнообразны: love story, детектив, фантастика, лубок...
И все они объединены темой железной дороги, неиссякаемым источником сюжетов и характеров. Главное, говорит автор, будьте готовы заглянуть за пределы обыденной действительности, не важно - читаете ли вы эту книгу, сидя дома в удобном кресле или посматриваете в окно на пейзаж, мимо которого мчится скорый поезд...
Lyubov’ v sed’mom wagone is een bundel korte verhalen. De titel luidt in het Nederlands Liefde in de zevende wagon. Slavnikova schreef de verhalen in deze bundel in opdracht van de Russische Spoorwegen. Ze zijn eerder verschenen in een tijdschrift dat de Russische Spoorwegen uitgeeft voor reizigers die langere afstanden reizen per trein. Dat is ook waarom de verhalen een gemeenschappelijk thema hebben: de trein.
Deze bundel viel me op door dit gemeenschappelijke thema. Reizen per trein in Rusland is iets heel anders dan in Nederland. Door de afstanden in dat immense land ben je lang onderweg en reis je veelal in coupés waarin je ook slaapt. Vaak zijn dat coupés die je moet delen met andere, in de regel onbekende reizigers. Door een verhaal in een trein te situeren, heeft een schrijver enorm veel mogelijkheden om een plot te ontwikkelen. Denk alleen al aan de indrukken van het landschap waardoor het personage reist - alles is al snel anders dan thuis - en aan de confrontatie met de mensen waarmee het personage de coupé deelt - die ook anders zijn dan de mensen thuis.
Slavnikova heeft voor ieder verhaal een ander genre gekozen, van spookverhaal via detective tot een korte damesroman. Over het algemeen zit er in de verhalen ook een fantasy-element, alhoewel dat bij het ene verhaal sterker is dan bij het andere.
Soms herinnert het onderwerp van een verhaal ook aan andere korte verhalen uit de Russische literatuur. Een voorbeeld. In Статуя командора (Statuya komandora, Het standbeeld van de commandant) eist een crimineel van zijn weduwe dat zij iedere dag zijn graf bezoekt als zij zijn erfenis wil kunnen behouden. Na jaren hertrouwt zij. De huwelijksreis begint met een treinreis naar Moskou, maar als het dagelijkse bezoek van de weduwe aan het graf van de crimineel op de dag na het huwelijk uitblijft, komt het standbeeld dat op het graf staat tot leven, om het pasgetrouwde stel in hun coupé als een soort spook te bezoeken. Dat doet denken aan de manier waarop in Pushkins De bronzen ruiter ook een standbeeld van zijn sokkel stapt.
Helaas vond ik niet ieder verhaal in de bundel even geslaagd. Dat komt vooral doordat niet ieder genre me evenveel aanspreekt, en wellicht toch ook doordat niet ieder verhaal even goed geschreven is. De bundel is gemengd ontvangen. In sommige commentaren wordt gesteld dat Slavnikova ze maar een beetje zou hebben afgeraffeld, zich daarbij bedienend van overbekende beelden en uitdrukkingen.
Zelf sta ik ook met gemengde gevoelens tegenover deze bundel. Slavnikova is een van de beste schrijfsters in Rusland op dit moment als je het mij vraagt en als ik deze bundel vergelijk met haar romans, valt het geheel toch wat tegen omdat ik meer van haar verwacht. Toch bevat deze bundel wel pareltjes, zoals het hierboven genoemde Статуя командора (Statuya komandora) en Сестры Черепановы (Sestry Cherepanovy). Ik verheug mij er nu al op, dat ik me binnenkort weer aan een roman van Slavnikova kan wagen.
Ольга Славникова | 2017
flickr
Olga Slavnikova (Engels)
(Olga Slavnikova - Lyubov' v sed'mom vagone. Moskva, AST Astrel', 2008, 285 pagina's)
Ольга Славникова - известная романистка, лауреат премии "Русский Букер" представлена здесь как прекрасная рассказчица. Истории, вошедшие в сборник, увлекательны и разнообразны: love story, детектив, фантастика, лубок...
И все они объединены темой железной дороги, неиссякаемым источником сюжетов и характеров. Главное, говорит автор, будьте готовы заглянуть за пределы обыденной действительности, не важно - читаете ли вы эту книгу, сидя дома в удобном кресле или посматриваете в окно на пейзаж, мимо которого мчится скорый поезд...
Lyubov’ v sed’mom wagone is een bundel korte verhalen. De titel luidt in het Nederlands Liefde in de zevende wagon. Slavnikova schreef de verhalen in deze bundel in opdracht van de Russische Spoorwegen. Ze zijn eerder verschenen in een tijdschrift dat de Russische Spoorwegen uitgeeft voor reizigers die langere afstanden reizen per trein. Dat is ook waarom de verhalen een gemeenschappelijk thema hebben: de trein.
Deze bundel viel me op door dit gemeenschappelijke thema. Reizen per trein in Rusland is iets heel anders dan in Nederland. Door de afstanden in dat immense land ben je lang onderweg en reis je veelal in coupés waarin je ook slaapt. Vaak zijn dat coupés die je moet delen met andere, in de regel onbekende reizigers. Door een verhaal in een trein te situeren, heeft een schrijver enorm veel mogelijkheden om een plot te ontwikkelen. Denk alleen al aan de indrukken van het landschap waardoor het personage reist - alles is al snel anders dan thuis - en aan de confrontatie met de mensen waarmee het personage de coupé deelt - die ook anders zijn dan de mensen thuis.
Slavnikova heeft voor ieder verhaal een ander genre gekozen, van spookverhaal via detective tot een korte damesroman. Over het algemeen zit er in de verhalen ook een fantasy-element, alhoewel dat bij het ene verhaal sterker is dan bij het andere.
Soms herinnert het onderwerp van een verhaal ook aan andere korte verhalen uit de Russische literatuur. Een voorbeeld. In Статуя командора (Statuya komandora, Het standbeeld van de commandant) eist een crimineel van zijn weduwe dat zij iedere dag zijn graf bezoekt als zij zijn erfenis wil kunnen behouden. Na jaren hertrouwt zij. De huwelijksreis begint met een treinreis naar Moskou, maar als het dagelijkse bezoek van de weduwe aan het graf van de crimineel op de dag na het huwelijk uitblijft, komt het standbeeld dat op het graf staat tot leven, om het pasgetrouwde stel in hun coupé als een soort spook te bezoeken. Dat doet denken aan de manier waarop in Pushkins De bronzen ruiter ook een standbeeld van zijn sokkel stapt.
Helaas vond ik niet ieder verhaal in de bundel even geslaagd. Dat komt vooral doordat niet ieder genre me evenveel aanspreekt, en wellicht toch ook doordat niet ieder verhaal even goed geschreven is. De bundel is gemengd ontvangen. In sommige commentaren wordt gesteld dat Slavnikova ze maar een beetje zou hebben afgeraffeld, zich daarbij bedienend van overbekende beelden en uitdrukkingen.
Zelf sta ik ook met gemengde gevoelens tegenover deze bundel. Slavnikova is een van de beste schrijfsters in Rusland op dit moment als je het mij vraagt en als ik deze bundel vergelijk met haar romans, valt het geheel toch wat tegen omdat ik meer van haar verwacht. Toch bevat deze bundel wel pareltjes, zoals het hierboven genoemde Статуя командора (Statuya komandora) en Сестры Черепановы (Sestry Cherepanovy). Ik verheug mij er nu al op, dat ik me binnenkort weer aan een roman van Slavnikova kan wagen.
Ольга Славникова | 2017
flickr
Olga Slavnikova (Engels)
zaterdag 18 december 2010
Olga Grushin | The Concert Ticket
Olga Grushin - The Concert Ticket. London, Penguin/Viking, 2010, 323 pagina's.
On a November afternoon in an unnamed Russian city Anna, a local teacher, is on her way home from work when she sees a crowd of people lining up at a kiosk on the corner of the street. It is a nondescript shack, like so many others across the city, and yet for many it offers the promise of rare dreams - some wish for new coats for their children or new leather boots, others for flowers or sugary cakes. Then a rumour spreads: a famous exiled composer will be returning to the city for one night to conduct his last symphony and this kiosk might be selling the tickets.
Soon the acquisition of that concert ticket becomes an obsession at the heart of Anna's small family. Her husband, a tuba player who is compelled to play dreary dirges for a state band, longs for a night of musical bliss, and sees the ticket as a way of beginning an illicit affair. Their son thinks if he can get to the concert he will be able to escape with the famous composer the West. And Anna secretly wants the ticket for her husband, in the hope that it will make him love her once again.
The Concert Ticket is a mesmerizing, heartbreaking novel about a family struggling through a time of great repression, and how their secret, profound longing for lives of love and beauty threatens to cut the very tender ties that bind them.
Van Olga Grushin las ik in 2006 The Dream Life of Sukhanov. Van die roman was ik danig onder de indruk. Mijn verwachtingen waren hooggespannen toen ik deze nieuwe roman van Grushin deze zomer kocht. Ik vind The Concert Ticket (in de Verenigde Staten verschenen onder de titel The Line) een meesterwerk, dat door iedereen gelezen moet worden. Ik zal ook uitleggen waarom.
De roman speelt in een niet bij naam genoemde stad in niet bij naam genoemd land. Het verhaal begint rond de 37e verjaardag van The Change, met een scene waarin de moeder van een gezin een rij ontdekt voor een mysterieuze kiosk die er vroeger niet stond. Het is onduidelijk wat er verkocht zal worden, maar er staan toch mensen in de rij, voor de zekerheid.
Als bekend wordt dat er kaartjes verkocht zullen worden voor een concert waarbij een naar het buitenland vertrokken componist, Selinsky, zelf na 37 jaar weer in zijn vaderland een van zijn symfonieën zal dirigeren, zorgt dat voor alle vier leden van het gezin één ding het belangrijkste ter wereld wordt: het bijwonen van dat concert. Er is maar één probleem: het concert zal pas een jaar later op Oudjaarsdag plaatsvinden, je moet iedere dag in de rij staan om je nummer te behouden én je mag maar één kaartje per nummer kopen.
Wat volgt is een schrijnende psychologische roman, waarin Grushin beschrijft hoe de leden van het gezin eerst nader tot elkaar lijken te komen, omdat je nu eenmaal niet van ’s ochtends vroeg tot diep in de nacht in je eentje in de rij kunt staan. Gaandeweg blijkt echter dat het in de rij staan en de onzekerheid over of het kaartje wel gekocht kan worden en of het dan wel juist tijdens de 'dienst' van het betreffende personage gekocht kan worden, een ondermijnend effect op het gezin en hun gezamenlijk leven heeft. Er is wel verbroedering, maar juist met mensen die tegelijkertijd met de verschillende personages in de rij staan en met de eigen familieleden.
Grushin heeft de plaats en tijd waarin de roman zich afspeelt niet precies gedefinieerd. Dat vond ik eerst verwarrend, omdat The Change duidelijk verwijst naar de Russische Revolutie in 1917. 37 jaar later was het 1954 – niet echt een jaar waarin je de dit verhaal kunt plaatsen, zo vlak na de dood van Stalin. De angst onder de bevolking voor verklikkers of het maken van een verkeerde stap op het werk of in het privéleven is er wel, maar toch minder sterk dan ik zou verwachten in dat jaar, waarin de persoonlijkheidscultus rond Stalin nog niet officieel was afgezworen.
Extra verwarrend is het dat het personage Selinsky aan Stravinsky doet denken, terwijl de biografische gegevens van Stravinsky niet overeenkomen met die van het personage Selinsky. Pas na afloop van de roman zelf legt Grushin uit hoe de vork in de steel zit en waarom zij de keuzes heeft gemaakt, die ze heeft gemaakt. Die verwarring is overigens niet storend. Integendeel, het maakte dat ik alerter het verhaal volgde.
Ik heb grote bewondering voor de manier dit eindeloze wachten vanuit de perspectieven van de vier personages beschrijft. De personages komen echt voor je ogen tot leven. Grushin beschrijft de personages zo, dat je de beweegredenen en wanhoop van alle personages begrijpelijk vindt.
Grushin gebruikt de perspectiefwisseling heel slim om het op drift raken van de gezinsleden extra te benadrukken: ze laat één personage bijvoorbeeld bijna verkracht worden, en laat het volgende personage een aantal bladzijden later dan de plek waar het is gebeurd passeren, daarbij het geroep dat in het bewuste park te horen is opmerkend. Tekenend is ook het voortdurend benadrukken dat de gezinsleden elkaar nauwelijks herkennen op straat, en dat de twee jongste generaties zich niet realiseren dat het gemurmel dat ze ’s nachts horen afkomstig is van de (schoon)moeder en oma van het gezin.
Iedereen moet deze roman lezen, omdat het thema universeel is: hoe ver moet je willen gaan om je droom te bereiken? Moet je daarvoor je gezin, werk, gezondheid, toekomst op het spel willen zetten? Wil je de roman liever in het Nederlands lezen, dan kan dat ook. Er is een Nederlandse vertaling verschenen met de titel De wachtenden.
Ogla Grushin (Engels)
Olga Grushin op Wikipedia (Engels)
flickr
On a November afternoon in an unnamed Russian city Anna, a local teacher, is on her way home from work when she sees a crowd of people lining up at a kiosk on the corner of the street. It is a nondescript shack, like so many others across the city, and yet for many it offers the promise of rare dreams - some wish for new coats for their children or new leather boots, others for flowers or sugary cakes. Then a rumour spreads: a famous exiled composer will be returning to the city for one night to conduct his last symphony and this kiosk might be selling the tickets.
Soon the acquisition of that concert ticket becomes an obsession at the heart of Anna's small family. Her husband, a tuba player who is compelled to play dreary dirges for a state band, longs for a night of musical bliss, and sees the ticket as a way of beginning an illicit affair. Their son thinks if he can get to the concert he will be able to escape with the famous composer the West. And Anna secretly wants the ticket for her husband, in the hope that it will make him love her once again.
The Concert Ticket is a mesmerizing, heartbreaking novel about a family struggling through a time of great repression, and how their secret, profound longing for lives of love and beauty threatens to cut the very tender ties that bind them.
Van Olga Grushin las ik in 2006 The Dream Life of Sukhanov. Van die roman was ik danig onder de indruk. Mijn verwachtingen waren hooggespannen toen ik deze nieuwe roman van Grushin deze zomer kocht. Ik vind The Concert Ticket (in de Verenigde Staten verschenen onder de titel The Line) een meesterwerk, dat door iedereen gelezen moet worden. Ik zal ook uitleggen waarom.
De roman speelt in een niet bij naam genoemde stad in niet bij naam genoemd land. Het verhaal begint rond de 37e verjaardag van The Change, met een scene waarin de moeder van een gezin een rij ontdekt voor een mysterieuze kiosk die er vroeger niet stond. Het is onduidelijk wat er verkocht zal worden, maar er staan toch mensen in de rij, voor de zekerheid.
Als bekend wordt dat er kaartjes verkocht zullen worden voor een concert waarbij een naar het buitenland vertrokken componist, Selinsky, zelf na 37 jaar weer in zijn vaderland een van zijn symfonieën zal dirigeren, zorgt dat voor alle vier leden van het gezin één ding het belangrijkste ter wereld wordt: het bijwonen van dat concert. Er is maar één probleem: het concert zal pas een jaar later op Oudjaarsdag plaatsvinden, je moet iedere dag in de rij staan om je nummer te behouden én je mag maar één kaartje per nummer kopen.
Wat volgt is een schrijnende psychologische roman, waarin Grushin beschrijft hoe de leden van het gezin eerst nader tot elkaar lijken te komen, omdat je nu eenmaal niet van ’s ochtends vroeg tot diep in de nacht in je eentje in de rij kunt staan. Gaandeweg blijkt echter dat het in de rij staan en de onzekerheid over of het kaartje wel gekocht kan worden en of het dan wel juist tijdens de 'dienst' van het betreffende personage gekocht kan worden, een ondermijnend effect op het gezin en hun gezamenlijk leven heeft. Er is wel verbroedering, maar juist met mensen die tegelijkertijd met de verschillende personages in de rij staan en met de eigen familieleden.
Grushin heeft de plaats en tijd waarin de roman zich afspeelt niet precies gedefinieerd. Dat vond ik eerst verwarrend, omdat The Change duidelijk verwijst naar de Russische Revolutie in 1917. 37 jaar later was het 1954 – niet echt een jaar waarin je de dit verhaal kunt plaatsen, zo vlak na de dood van Stalin. De angst onder de bevolking voor verklikkers of het maken van een verkeerde stap op het werk of in het privéleven is er wel, maar toch minder sterk dan ik zou verwachten in dat jaar, waarin de persoonlijkheidscultus rond Stalin nog niet officieel was afgezworen.
Extra verwarrend is het dat het personage Selinsky aan Stravinsky doet denken, terwijl de biografische gegevens van Stravinsky niet overeenkomen met die van het personage Selinsky. Pas na afloop van de roman zelf legt Grushin uit hoe de vork in de steel zit en waarom zij de keuzes heeft gemaakt, die ze heeft gemaakt. Die verwarring is overigens niet storend. Integendeel, het maakte dat ik alerter het verhaal volgde.
Ik heb grote bewondering voor de manier dit eindeloze wachten vanuit de perspectieven van de vier personages beschrijft. De personages komen echt voor je ogen tot leven. Grushin beschrijft de personages zo, dat je de beweegredenen en wanhoop van alle personages begrijpelijk vindt.
Grushin gebruikt de perspectiefwisseling heel slim om het op drift raken van de gezinsleden extra te benadrukken: ze laat één personage bijvoorbeeld bijna verkracht worden, en laat het volgende personage een aantal bladzijden later dan de plek waar het is gebeurd passeren, daarbij het geroep dat in het bewuste park te horen is opmerkend. Tekenend is ook het voortdurend benadrukken dat de gezinsleden elkaar nauwelijks herkennen op straat, en dat de twee jongste generaties zich niet realiseren dat het gemurmel dat ze ’s nachts horen afkomstig is van de (schoon)moeder en oma van het gezin.
Iedereen moet deze roman lezen, omdat het thema universeel is: hoe ver moet je willen gaan om je droom te bereiken? Moet je daarvoor je gezin, werk, gezondheid, toekomst op het spel willen zetten? Wil je de roman liever in het Nederlands lezen, dan kan dat ook. Er is een Nederlandse vertaling verschenen met de titel De wachtenden.
Ogla Grushin (Engels)
Olga Grushin op Wikipedia (Engels)
flickr
zondag 31 oktober 2010
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Ад
Александра Маринина - Взгляд из вечности. Книга третья: Ад. Москва, Эксмо, 2010, 480 страниц)
(Aleksandra Marinina - Vzglyad iz vechnosti. Kniga tret'ya: Ad. Moskva, Eksmo, 2010, 480 pagina's)
Где же ангел-хранитель семьи Романовых, оберегавший их долгие годы от всяческих бед и несчастий? Все, что так тщательно выстраивалось годами, в одночасье рухнуло, как карточный домик. Ушли близкие люди, за сыном охотятся явные уголовники и он скрывается неизвестно где, совсем чужой стала дочь. Горечь и отчаяние поселились в душах Родислава и Любы. Ложь, годами разъедавшая их семейный уклад, окончательно победила: они оказались на руинах собственной, казавшейся такой счастливой и гармоничной, жизни. И никакие внешние - такие никчемные! - признаки успеха и благополучия не могут их утешить. Что они могут противопоставить жесткой и неприятной правде о самих себе? Опять какую-нибудь утешающую ложь? Но они больше не хотят и не могут прятаться от самих себя, продолжать своими руками превращать жизнь в настоящий ад. И все же вопреки всем внешним обстоятельствам они всегда любили друг друга, и неужели это не поможет им преодолеть любые, даже самые трагические испытания?
Omdat het tweede deel van deze trilogie me nogal zwaar viel, leek het me verstandig om maar direct te beginnen aan het derde deel. Anders zou het zo maar kunnen gebeuren dat ik deze trilogie niet zou uitlezen. Het grootste struikelblok van het tweede deel was, dat de hoofdpersonages op zo’n onuitstaanbare manier een potje van hun persoonlijke leven maakten en tegelijkertijd de schone schijn wilden ophouden. Hoe vergaat het ze in dit deel?
Daar kan ik kort over zijn: het zit ze niet mee. Geheimen komen uit, gezinsleden overlijden en gaandeweg blijkt dat Rodislav en Lyuba zich onnodig in allerlei bochten hebben gewrongen om een buurmeisje en haar grootmoeder te helpen nadat de moeder van het meisje vermoord is en haar vader voor die moord werd veroordeeld. Ik zal het maar eerlijk bekennen: ik had nogal eens de neiging om hardop 'Boontje komt om zijn loontje' te roepen. De Nederlandse vertaling van het woord Ад (Ad) uit de titel is niet voor niets 'hel'...
Toch heb ik dit derde deel niet alleen gelezen om mijn gevoel van rechtvaardigheid te herstellen. Dit deel beslaat de periode waarin de Sovjet-Unie uiteenvalt, de acht jaren onder Jeltsin en de acht jaren onder Putin. Dat zijn jaren die ik mij goed herinner, omdat ik ze bewust heb meegemaakt, ik een bovenmatige interesse heb voor Rusland en ik tijdens sommige gebeurtenissen in Rusland was.
Marinina beschrijft de onzekerheid na dat uiteenvallen, de economische en sociale kansen die de nieuw tijd bood, de manier waarop de grenzen tussen de boven- en onderwereld steeds meer vervagen, maar ook de gevolgen van de economische hervormingen en verschillende economische crisissen tijdens de jaren 1990. Daarop volgt een nieuwe onzekerheid: de aanslagen op de Twin Towers in New York, maar vooral ook talloze terroristische aanslagen in Rusland zelf, zoals de gijzeling van de school in Beslan in 2004. Verder komen er ander memorabele momenten voorbij, zoals de voetbalwedstrijd van Rusland tegen Nederland in de kwartfinale van het Europees Kampioenschap 2008. Bijzonder om dit soort dingen die nog op mijn netvlies gebrand staan zo verwerkt te zien worden in fictie.
Ook wordt in dit deel eindelijk onthuld wie er zo op cruciale momenten op het gezin van Rodislav en Lyuba past, om hen voor rampspoed te behoeden.
Toch heb ik dit boek met een teleurgesteld gevoel dichtgeslagen. Dat komt doordat de fabelfiguur De Steen op de laatste bladzijden toegeeft dat hij heeft net gedaan wat drie delen lang niet mocht: het lot van de hoofdpersonen veranderen, omdat dat leuker is voor de kijker (lezer). Ik voelde me wat bekocht, alsof wij als lezers na meer dan 1000 bladzijden niet zonder een positief Hollywoodeinde zouden kunnen.
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Дорога
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Благие намерения
Александра Маринина | Все не так
Александра Маринина (Russisch)
flickr
(Aleksandra Marinina - Vzglyad iz vechnosti. Kniga tret'ya: Ad. Moskva, Eksmo, 2010, 480 pagina's)
Где же ангел-хранитель семьи Романовых, оберегавший их долгие годы от всяческих бед и несчастий? Все, что так тщательно выстраивалось годами, в одночасье рухнуло, как карточный домик. Ушли близкие люди, за сыном охотятся явные уголовники и он скрывается неизвестно где, совсем чужой стала дочь. Горечь и отчаяние поселились в душах Родислава и Любы. Ложь, годами разъедавшая их семейный уклад, окончательно победила: они оказались на руинах собственной, казавшейся такой счастливой и гармоничной, жизни. И никакие внешние - такие никчемные! - признаки успеха и благополучия не могут их утешить. Что они могут противопоставить жесткой и неприятной правде о самих себе? Опять какую-нибудь утешающую ложь? Но они больше не хотят и не могут прятаться от самих себя, продолжать своими руками превращать жизнь в настоящий ад. И все же вопреки всем внешним обстоятельствам они всегда любили друг друга, и неужели это не поможет им преодолеть любые, даже самые трагические испытания?
Omdat het tweede deel van deze trilogie me nogal zwaar viel, leek het me verstandig om maar direct te beginnen aan het derde deel. Anders zou het zo maar kunnen gebeuren dat ik deze trilogie niet zou uitlezen. Het grootste struikelblok van het tweede deel was, dat de hoofdpersonages op zo’n onuitstaanbare manier een potje van hun persoonlijke leven maakten en tegelijkertijd de schone schijn wilden ophouden. Hoe vergaat het ze in dit deel?
Daar kan ik kort over zijn: het zit ze niet mee. Geheimen komen uit, gezinsleden overlijden en gaandeweg blijkt dat Rodislav en Lyuba zich onnodig in allerlei bochten hebben gewrongen om een buurmeisje en haar grootmoeder te helpen nadat de moeder van het meisje vermoord is en haar vader voor die moord werd veroordeeld. Ik zal het maar eerlijk bekennen: ik had nogal eens de neiging om hardop 'Boontje komt om zijn loontje' te roepen. De Nederlandse vertaling van het woord Ад (Ad) uit de titel is niet voor niets 'hel'...
Toch heb ik dit derde deel niet alleen gelezen om mijn gevoel van rechtvaardigheid te herstellen. Dit deel beslaat de periode waarin de Sovjet-Unie uiteenvalt, de acht jaren onder Jeltsin en de acht jaren onder Putin. Dat zijn jaren die ik mij goed herinner, omdat ik ze bewust heb meegemaakt, ik een bovenmatige interesse heb voor Rusland en ik tijdens sommige gebeurtenissen in Rusland was.
Marinina beschrijft de onzekerheid na dat uiteenvallen, de economische en sociale kansen die de nieuw tijd bood, de manier waarop de grenzen tussen de boven- en onderwereld steeds meer vervagen, maar ook de gevolgen van de economische hervormingen en verschillende economische crisissen tijdens de jaren 1990. Daarop volgt een nieuwe onzekerheid: de aanslagen op de Twin Towers in New York, maar vooral ook talloze terroristische aanslagen in Rusland zelf, zoals de gijzeling van de school in Beslan in 2004. Verder komen er ander memorabele momenten voorbij, zoals de voetbalwedstrijd van Rusland tegen Nederland in de kwartfinale van het Europees Kampioenschap 2008. Bijzonder om dit soort dingen die nog op mijn netvlies gebrand staan zo verwerkt te zien worden in fictie.
Ook wordt in dit deel eindelijk onthuld wie er zo op cruciale momenten op het gezin van Rodislav en Lyuba past, om hen voor rampspoed te behoeden.
Toch heb ik dit boek met een teleurgesteld gevoel dichtgeslagen. Dat komt doordat de fabelfiguur De Steen op de laatste bladzijden toegeeft dat hij heeft net gedaan wat drie delen lang niet mocht: het lot van de hoofdpersonen veranderen, omdat dat leuker is voor de kijker (lezer). Ik voelde me wat bekocht, alsof wij als lezers na meer dan 1000 bladzijden niet zonder een positief Hollywoodeinde zouden kunnen.
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Дорога
Александра Маринина | Взгляд из вечности: Благие намерения
Александра Маринина | Все не так
Александра Маринина (Russisch)
flickr
Abonneren op:
Posts (Atom)
