Posts tonen met het label 05-02-2012. Alle posts tonen
Posts tonen met het label 05-02-2012. Alle posts tonen

dinsdag 6 maart 2012

Дина Рубина | Белая голубка Кордовы

Дина Рубина - Белая голубка Кордовы. Москва, Эксмо, 2009, 544 с.
(Dina Rubin - Belaya golubka Kordovy. Moskva, Eksmo, 2009, 544 s.)

Воистину, ни один человек на земле не способен сказать - кто он.
Гений подделки, влюбленный в живопись. Фальсификатор с душою истинного художника. Благородный авантюрист, эдакий Робин Гуд от искусства, блистательный интеллектуал и обаятельный мошенник, - новый в литературе и неотразимый образ главного героя романа "Белая голубка Кордовы".
Трагическая и авантюрная судьба Захара Кордовина выстраивает сюжет его жизни в стиле захватывающего триллера. События следуют одно за другим, буквально не давая вздохнуть ни герою, ни читателям. Винница и Питер, Иерусалим и Рим, Толедо, Кордова и Ватикан изображены автором с завораживающей точностью деталей и поистине звенящей красотой.
Новый, седьмой, роман Дины Рубиной открывает особый этап в ее творчестве.


Dina Rubina schrijft groots opgezette romans. Belaya golubka Kordovy (Het witte duifje van Cordoba) is zo’n groots opgezette roman. De hoofdpersoon, Zakhar Kordovin, ontwikkelt zich tot een meestervervalser van schilderijen. Kort samengevat beschrijft ze hoe Kordovin zijn eigen graf gaaft, door ervoor te kiezen niet zijn eigen schilderijen te schilderen, maar die van anderen na te maken. Op superieure wijze, dat wel.

Rubina beschrijft ook de geschiedenis van Kordovins familie, tot twee generaties terug. De ene helft komt uit Vinnitsa en leeft voor de oorlog het leven van arme joden in een provincieplaats. De andere helft komt uit de stad die nu Sint-Petersburg heet en leeft daar voor de oorlog in weelde, omdat Kordovins opa een NKVD-officier is. De vertelling beslaat zo ruwweg de hele twintigste eeuw.

De hoofdstukken waarin de familiegeschiedenis wordt verteld vind ik het mooist. Die hoofdstukken deden me denken aan Na solnechnoy storone ulicy, dat ik in 2010 las. Ze gebruikt daarbij dezelfde beeldende taal, zodat je de personages, de huisjes, de omgeving, de uitgehongerde stad Leningrad voor je ziet.

Je krijgt het gevoel als lezer dat de schrijfster deze bladzijden met een weemoedige glimlach op het gezicht, vol liefde voor die verdwenen wereld heeft geschreven. Er zijn hilarische scenes, zoals de manoeuvres die nodig zijn om de beerput van Zakhars oom leeg te halen. Het kost nogal wat gedoe voordat de wagen die dat moet doen op de juiste plek op de binnenplaats staat. Dat Zakhars tante daarbij haar welriekende bloemetjes moet opofferen, is zo’n interessant beeldend details: allen door die bloemetjes op te voeren roept Rubina de geur van zo’n wagen en de geopende beerput op.

Deze roman heeft mij verder als leek een klein beetje kennis laten maken met de kunstwereld: schilderen, restaureren, vervalsen en de verkoop van echte en vervalste werken. Toch had ik het wat moeilijk met deze hoofdpersoon, Zakhar Kordovin. Zijn oom, oom Syema Litvak, vind ik oneindig veel sympathieker, door de manier waarop hij stijfkoppig blijft houden van Zakhars 'wilde' moeder Riorita (Ritka) en van Zakhar zelf.

Belaya golubka Kordovy is een geslaagde roman, die ik zeker kan aanraden. Dat ik er een maand over gedaan hebben om de roman uit te lezen ligt niet aan de kwaliteiten van de roman, maar meer aan mijn tijdgebrek.

Дина Рубина | На солнечной стороне улицы
Дина Рубина | Синдикат
Дина Рубина | Почерк Леонардо

Dina Rubina (Russisch)
Dina Rubina op Wikipedia (Engels)

flickr

zondag 5 februari 2012

Laurent Binet | HhhH

Laurent Binet – HhhH: Himmlers hersenen heten Heydrich. Amsterdam, J.M. Meulenhoff, 2010, 347 pagina’s.
Oorspronkelijke Franse titel: HHhH, vertaald door Liesbeth van Nes. 2010 (Frankrijk, 1).

Nazikopstuk Reinhard Heydrich, alias 'de beul van Praag' en 'het blonde beest', is uitvinder en uitvoerder van de Shoah, en een van de wreedste nazi’s die het Derde Rijk kende. Hij was de chef van Eichmann en de rechterhand van Himmler. Bij de SS noemden ze hem 'HhhH': Himmlers hersenen heten Heydrich. In mei 1942 wordt hij in Praag in zijn open Mercedes getroffen door een granaat.
De gevolgen zijn meedogenloos: de granaat is geworpen door de Tsjechische parachutist jan Kubiš, en als represaille worden twee Tsjechische dorpen met de grond gelijkgemaakt, honderden mannen standrechtelijke geëxecuteerd en duizenden vrouwen en kinderen afgevoerd en vergast.

Alle personages die in dit boek voorkomen hebben bestaan of bestaan nog steeds. Alle feiten die worden verteld zijn waargebeurd. Maar achter de beschrijving van de aanslag vindt een andere strijd plaats: die tussen fictie en werkelijkheid. Laurent Binet levert deze strijd met verve.

Laurent Binet (1972) bracht zijn militaire dienst in Slowakije door en woonde in Praag. Hij is docent Frans aan de Universiteit van Seine-Saint-Denis. HhhH is zijn eerste roman, die in Frankrijk verscheen bij uitgeverij Grasset. Hij ontving hiervoor de prestigieuze Prix Goncourt du Premier Roman 2010.


HhhH is een heel bijzondere roman. Ik schrijf roman, maar het valt eigenlijk niet mee om te bepalen wat voor soort boek HhhH is. Je kunt HhhH geen non-fictie noemen, omdat de gebeurtenissen door de schrijver worden geïnterpreteerd en aangevuld met eigen verzinsels, zoals dialogen waarvan de schrijver vindt dat zij mogelijk zo hebben plaatsgevonden.

HhhH is echter ook geen fictie, want de beschreven gebeurtenissen, Operatie Anthropoid, hebben echt plaatsgevonden en de personen die worden beschreven hebben echt bestaan. Verder is het in een historische roman niet gebruikelijk dat een auteur zo nadrukkelijk aanwezig is in het verhaal. Binet is niet aanwezig als een alwetende verteller, maar hij verwordt zelf tot een van de personages of personen, door er openlijk aan te twijfelen of zijn veronderstellingen wel juist zijn, of zijn literatuuronderzoek wel compleet is. Hij plaatst zichzelf als een toeschouwer en medelevende in de gebeurtenissen in 1942.

Dit laatste is precies wat HhhH voor mij zo bijzonder maakt. Het twijfelen aan de juiste versie en het zoeken naar steeds meer informatie maakt dat je sterker het verhaal wordt 'ingezogen' dan wanneer er een alwetende verteller aan het woord zou zijn geweest. De gebeurtenissen op zich zijn al indrukwekkend genoeg, maar door die fascinatie zo nadrukkelijk te verpersoonlijken gaat het nóg meer leven.

Wellicht zal deze constructie sommige lezers afschrikken, maar ik raad iedereen aan het in ieder geval toch te proberen. HhhH is een bijzonder en mooi papieren monument voor de Tsjech Kubiš en de Slowaak Gabčik, die hun eigen leven hebben opgeofferd om de wereld te laten zien dat het verzet in Tsjecho-Slowakije in 1942 in tegenstelling tot wat de nazi's propageerden niet gebroken was.

Laurent Binet op Wikipedia

flickr