Saša Stanišić - Hoe de soldaat de grammofoon repareert. Amsterdam, Anthos, 2007, 297 pagina's. Oorspronkelijke Duitse titel: Wie der Soldat das Grammofon repariert, vertaald door Annemarie Vlaming. 2006 (Duits, 1).
De oorlog in Joegoslavië door de ogen van een jongen. Hoe de soldaat de grammofoon repareert is een uitbundige, kluchtige en tragikomische debuutroman over een buitengewone jeugd onder buitengewone omstandigheden.
Deze roman nam ik mee uit de bibliotheek omdat 'ie opval door de omslag: op de voorkant staat een foto van een accordeonist op een strand, met twee rennende honden op de achtergrond. De tekst op de achterkant deed de rest.
In Hoe de soldaat de grammofoon repareert zie je door de ogen van een jongen van een jaar of twaalf, dertien de oorlog in Joegoslavië steeds de geboortestad van die jongen steeds dichter naderen. Stanišić beschrijft het leven voor de oorlog op een manier die me sterk doet denken aan de boeken van Danilo Kiš: bloemrijk, wijd uitgesponnen verhalen, overgoten met een flinke lepel Balkansaus.
Bijzonder aan Hoe de soldaat de grammofoon repareert is hoe de schrijver de taal gebruikt om de tegenstelling tussen de jonge Aleksandar en de volwassen Aleksandar, alleen in Essen achtergebleven om daar te studeren, te benadrukken. In de verhalen die vanuit het perspectief van de jongen Aleksandar geschreven zijn, wemelt het van zelfbedachte of verkeerd geschreven woorden. De volwassen Aleksandar maakt gebruik van keurig Nederlands (en ik neem aan van keurig Duits in het origineel). Die kunstgreep werkt wat mij betreft erg goed – het is direct duidelijk met wie van de twee je te maken hebt.
Tot het uitbreken van de oorlog is het boek vooral blij-hilarisch. De scene waarin Tito’s portret ineens bij het begin van het schooljaar van de muur moet worden gehaald is bijvoorbeeld fantastisch. Maar dan wordt het oorlog. De beschrijvingen van de oorlogshandelingen in Višegrad, een voetbalwedstrijd tussen Bosnisch-Servische soldaten en Bosnische moslimsoldaten en de vlucht van Aleksandar en zijn familie naar Duitsland zijn vooral tragikomisch, en hartverscheurend ontroerend.
Het indrukwekkendst vond ik nog wel het einde van de roman, waarin Aleksandar voor het eerst in tien jaar terugkeert naar Višegrad om zijn achtergebleven oma op te zoeken, om daar vast te stellen dat alles anders is geworden. Dat is natuurlijk altijd het onherroepelijke gevolg van weggaan, maar als je moet wegvluchten omdat je plotseling een verkeerde achternaam blijkt te hebben, is het besef van die verandering nog extra moeilijk. Stanišić beschrijft dat gevoel prachtig. Lees dit boek!
Saša Stanišić
Saša Stanišić op Wikipedia (Duits)
flickr
Posts tonen met het label 07-03-2010. Alle posts tonen
Posts tonen met het label 07-03-2010. Alle posts tonen
zondag 14 maart 2010
zondag 7 maart 2010
Michael Chabon | The Yiddish Policemen's Union
Michael Chabon - The Yiddish Policemen's Union. London, Fourth Estate, 2007 (2), 414 pagina's. 2007 (1).
For sixty years Jewish refugees and their descendants have prospered in the Federal District of Sitka, a 'temporary' safe haven created in the wake of revelations of the Holocaust and the shocking 1948 collapse of the fledgling state of Israel. Proud, grateful and longing to be American, the Jews of the Sitka District have created their own little world in the Alaskan panhandle, a vibrant, gritty, soulful and complex frontier city that moves to the Yiddish beat. Now, after sixty years of federal neglect, the District is set to revert to Alaskan control, and their dream is coming to an end: once again the tides of history threaten to sweep them up and carry them off into the unknown.
But homicide detective Meyer Landsman has enough problems without worrying about the upcoming Reversion. His life is a shambles, his marriage a wreck, his career a disaster. He and his half-Tlingit partner, Berko Shemets, can't catch a break in any of their outstanding cases. Landsman's new supervisor is the love of his life - and also his worst nightmare. And then someone's got the nerve to commit a murder in the flophouse he calls home. Out of habit, obligation and a half-cocked shot at redemption, he begins to investigate the killing of his neighbor, a former chess prodigy, and soon finds himself contending with all the powerful forces of faith, obsession, evil and salvation that are his heritage - and with the unfinished business of his marriage to Bina Gelbfish, the one person who understands his darkest fears.
At once a gripping whodunit, a love story, an homage to 1940s noir, and an exploration of the mysteries of exile and redemption, The Yiddish Policemen's Union is a novel only Michael Chabon could have written.
Net als Gentlemen of the Road las ik deze roman terwijl ik ziek in bed lag. In het eerste boek merk je duidelijk dat het eigenlijk als feuilleton is geschreven. The Yiddish Policemen's Union is duidelijk als roman bedoeld, als een spannende politieroman zoals die midden vorige eeuw in de Verenigde Staten werden geschreven. Beide boeken nemen je uit je ziekbed mee in een duizelingwekkend andere wereld.
Ik ben erg positief over The Yiddish Policemen’s Union. Chabon heeft voor deze roman een alternatieve loop van de geschiedenis verzonnen. In Alaska is een soort Joodse kolonie (Sitka) gesticht, die na een bestaan van zestig jaar over twee maanden weer aan de Verenigde Staten zal worden teruggegeven. Chabon schildert de onzekerheid over de nabije toekomst van Sitka’s inwoners met wrange, maar heel aanstekelijke humor. De situatie deed me denken aan de teruggave van Hong Kong aan China op 1 juli 1997. Daar zal de vraag of het wijs is om te blijven na de machtsoverdracht ook door ieders hoofd hebben gespookt.
Het is niet alleen het vlot en spannend geschreven plot dat me aanspreekt, maar ook de personages, die natuurlijk allen over kleurrijke eigenaardigheden beschikken. Vooral de belangrijkste hoofdpersoon, Landsman, voldoet aan het cliché van de wat aan lager wal geraakte detective. De beschrijvingen van de Joodse onderwereld in Sitka zijn meesterlijk. Wat een personages heeft Chabon hier verzonnen, en wat heeft hij een heerlijk gevoel voor hoe hij hen met humor kan beschrijven!
Chabons taal spreekt me verder ook enorm aan - het loopt overal als een trein, elk woord staat op de juiste plaats, je kijkt niet vreemd op van de vergelijkingen die hij gebruikt, vaak zijn ze zelf prachtig. Het meest echter sprak Chabons gebruik van het Jiddisch en benamingen me aan. De benamingen verwijzen naar eerdere Russische aanwezigheid in het gebied waar Sitka ligt. Dat maakt deze roman tot een waar feest. Ik hoop dat daarvan ook in de Nederlandse vertaling (De Jiddische Politiebond) iets is overgebleven, want deze roman is echt de moeite van het lezen waard.
Michael Chabon | The Final Solution
Michael Chabon | Werewolves in Their Youth
Michael Chabon | Gentlemen of the Road
Michael Chabon | Wonder Boys
Michael Chabon op Wikipedia (Engels)
The Yiddish Policemen's Union op Wikipedia (Engels)
flickr
For sixty years Jewish refugees and their descendants have prospered in the Federal District of Sitka, a 'temporary' safe haven created in the wake of revelations of the Holocaust and the shocking 1948 collapse of the fledgling state of Israel. Proud, grateful and longing to be American, the Jews of the Sitka District have created their own little world in the Alaskan panhandle, a vibrant, gritty, soulful and complex frontier city that moves to the Yiddish beat. Now, after sixty years of federal neglect, the District is set to revert to Alaskan control, and their dream is coming to an end: once again the tides of history threaten to sweep them up and carry them off into the unknown.
But homicide detective Meyer Landsman has enough problems without worrying about the upcoming Reversion. His life is a shambles, his marriage a wreck, his career a disaster. He and his half-Tlingit partner, Berko Shemets, can't catch a break in any of their outstanding cases. Landsman's new supervisor is the love of his life - and also his worst nightmare. And then someone's got the nerve to commit a murder in the flophouse he calls home. Out of habit, obligation and a half-cocked shot at redemption, he begins to investigate the killing of his neighbor, a former chess prodigy, and soon finds himself contending with all the powerful forces of faith, obsession, evil and salvation that are his heritage - and with the unfinished business of his marriage to Bina Gelbfish, the one person who understands his darkest fears.
At once a gripping whodunit, a love story, an homage to 1940s noir, and an exploration of the mysteries of exile and redemption, The Yiddish Policemen's Union is a novel only Michael Chabon could have written.
Net als Gentlemen of the Road las ik deze roman terwijl ik ziek in bed lag. In het eerste boek merk je duidelijk dat het eigenlijk als feuilleton is geschreven. The Yiddish Policemen's Union is duidelijk als roman bedoeld, als een spannende politieroman zoals die midden vorige eeuw in de Verenigde Staten werden geschreven. Beide boeken nemen je uit je ziekbed mee in een duizelingwekkend andere wereld.
Ik ben erg positief over The Yiddish Policemen’s Union. Chabon heeft voor deze roman een alternatieve loop van de geschiedenis verzonnen. In Alaska is een soort Joodse kolonie (Sitka) gesticht, die na een bestaan van zestig jaar over twee maanden weer aan de Verenigde Staten zal worden teruggegeven. Chabon schildert de onzekerheid over de nabije toekomst van Sitka’s inwoners met wrange, maar heel aanstekelijke humor. De situatie deed me denken aan de teruggave van Hong Kong aan China op 1 juli 1997. Daar zal de vraag of het wijs is om te blijven na de machtsoverdracht ook door ieders hoofd hebben gespookt.
Het is niet alleen het vlot en spannend geschreven plot dat me aanspreekt, maar ook de personages, die natuurlijk allen over kleurrijke eigenaardigheden beschikken. Vooral de belangrijkste hoofdpersoon, Landsman, voldoet aan het cliché van de wat aan lager wal geraakte detective. De beschrijvingen van de Joodse onderwereld in Sitka zijn meesterlijk. Wat een personages heeft Chabon hier verzonnen, en wat heeft hij een heerlijk gevoel voor hoe hij hen met humor kan beschrijven!
Chabons taal spreekt me verder ook enorm aan - het loopt overal als een trein, elk woord staat op de juiste plaats, je kijkt niet vreemd op van de vergelijkingen die hij gebruikt, vaak zijn ze zelf prachtig. Het meest echter sprak Chabons gebruik van het Jiddisch en benamingen me aan. De benamingen verwijzen naar eerdere Russische aanwezigheid in het gebied waar Sitka ligt. Dat maakt deze roman tot een waar feest. Ik hoop dat daarvan ook in de Nederlandse vertaling (De Jiddische Politiebond) iets is overgebleven, want deze roman is echt de moeite van het lezen waard.
Michael Chabon | The Final Solution
Michael Chabon | Werewolves in Their Youth
Michael Chabon | Gentlemen of the Road
Michael Chabon | Wonder Boys
Michael Chabon op Wikipedia (Engels)
The Yiddish Policemen's Union op Wikipedia (Engels)
flickr
Abonneren op:
Posts (Atom)
