Lara Vapnyar | Memoirs of a Muse

Lara Vapnyar - Memoirs of a Muse. New York, Vintage International, 2006, 212 pagina's. 2006 (1).

Tanya is a typical teenager living with her bookish professor mother in a cramped Soviet apartment. She is obsessed with Dostoevsky, and noticing that he always portrays his mistress and muse in his novels–never his wife–she determines to become a companion to a great writer. Her opportunity comes when, as a college graduate newly emigrated to America, she attends a Manhattan bookstore reading by Mark Schneider, a Significant New York Novelist. Tanya quickly moves in with Mark, ready to dazzle in bed, to serve and inspire... if only he would spend a little more time writing. But as she struggles to better understand her role as Muse, Tanya also learns more than she expected about the destiny she has imagined for herself.
A touching and very funny novel in the great tradition of Russian realism Memoirs of a Muse is also a lively meditation on the mysteries and absurdities of artistic inspiration.


Na Er zitten joden in mijn huis is dit het tweede boek dat ik van deze schrijfster las. Dit is een roman waarin we Tanya, een in Moskou geboren meisje dat geobsedeerd is door de schrijver Dostojevskij en de vrouwen in zijn leven, volgen als zij van Rusland naar Amerika emigreert. Ze komt naar Amerika om haar variant van de Amerikaanse droom te verwezenlijken: kennismaken met een schrijver en zijn muze worden.

Vapnyar behandelt in deze roman globaal gesproken drie thema’s: de verhoudingen binnen Tanya’s familie, in Rusland en in Amerika, de relatie tussen Tanya en haar Amerikaanse man van haar dromen Mark en Tanya’s vreemd aandoende opvattingen over het leven, die worden bepaald door haar obsessie voor Dostojevskij en het idee dat zij de muze van een moderne schrijver wil worden.

Deze thema’s worden met humor beschreven, maar deze humor heeft wel een treurige ondertoon. Je realiseert je als lezer direct al dat het dagelijkse leven in Amerika anders zal blijken te zijn, dat het leven er hard is, dat de cultuurverschillen voor problemen zullen zorgen en dat droomman Mark toch anders in elkaar zit dan Tanya, gewapend met haar roze zonnebril, denkt. Het einde, waarin in een paar bladzijdes uit de doeken wordt gedaan hoe het Tanya verder vergaat, vond ik wat tegenvallen. Desalniettemin is dit een heel leesbaar, aangenaam boek, dat ook voor lezers die weinig met Rusland hebben interessant is.

Lara Vapnyar | Broccoli and Other Tales of Food and Love
Lara Vapnyar | Er zitten joden in mijn huis

Lara Vapnyar op Wikipedia (Engels)

flickr

Katja Lange-Müller | Die Letzten

Katja Lange-Müller - Die Letzten Aufzeichnungen aus Udo Posbischs Druckerei. Köln, Kiepenheuer & Witsch, 2000 (3), 135 pagina's. 2000 (1).

Eine Frau und drei Männer am Rande der Gesellschaft, tickende Zeitbomben in Menschengestalt, bilden die Belegschaft von Udo Posbischs privater Druckerei im Ostberlin der 70er Jahre. Der erste Roman der Berliner Schriftstellerin Katja Lange-Müller ist ein Meisterwerk des lakonischen Humors und der sprachlichen Präzision.


Dit is een bijzonder boekje. In vier delen (of eerder hoofdstukken) worden de vier medewerkers van een drukkerij in Oost-Berlijn in de jaren 1970 beschreven. Het vierde deel staat los van de eerste drie. In de eerste plaats omdat het in een niet nader genoemd heden speelt, maar ook doordat het in briefvorm is geschreven en doordat er een gedeeltelijke uitleg van de sluiting van de drukkerij wordt gegeven.

De vier personages hebben één ding gemeen: zij zijn allen om verschillende redenen mislukt in het leven. Die redenen worden per personage in ieder deel besproken. Des te ironischer is het dat zij een uitstervend beroep, het zetten van tekst met loden letters, uitoefenen, waardoor zij na de sluiting van deze drukkerij eigenlijk overbodig zijn geworden op de arbeidsmarkt.

Lange-Müller gebruikt de taal op een heel precieze, haast poëtische manier om een wereld te beschrijven waarvan je weet dat deze bestaan heeft, maar waarvan je tegelijkertijd het gevoel krijgt dat het surrealistisch bedoeld zou kunnen zijn. De bijzondere eigenschappen van de hoofdpersonages, de vreemde voorvallen en het zo afwijkende vierde deel, dat me eerst nogal vreemd voorkwam, versterken dat gevoel.

Interessant vond ik het idee om verborgen boodschappen in een tekst te verstoppen door de tekst zo te zetten dat de spaties tussen woorden een letter vormen. Ik had de neiging om dit boekje zelf op verborgen boodschappen te onderzoeken.

Uit verschillende reacties op internet begrijp ik dat er wisselend is gereageerd op deze kleine roman. Ik ben niet onverdeeld enthousiast – het vierde deel kwam op mij over als een soort noodgreep om het verhaal rond te breien –, maar het heeft me in ieder geval wel nieuwsgierig gemaakt naar ander werk van deze schrijfster.

Katja Lange-Müller | Böse Schafe

Katja Lange-Müller op Wikipedia (Duits)

flickr